Κυριακή, 6 Μαρτίου 2011

ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

Με την Καθαρή Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτόχρονα τελειώνουν οι Απόκριες. Η Καθαρή Δευτέρα ονομάζεται έτσι, γιατί οι χριστιανοί «καθαρίζονται» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας, αλλά και μέρα αργίας για τους χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο. Γιορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της Ανάστασης του Χριστού.


Κούλουμα ονομάζεται ο υπαίθριος πανηγυρισμός της Καθαρής Δευτέρας, η έξοδος δηλαδή στην εξοχή και το πέταγμα του χαρταετού. Οι χριστιανοί  βγαίνουν στην εξοχή παρέες-παρέες, παίρνοντας μαζί τους νηστίσιμα φαγητά, τα λεγόμενα σαρακοστιανά, όπως ταραμοσαλάτα, φασολάδα, θαλασσινά, ελιές, κρεμμύδια, διάφορα λαχανικά, χαλβά, λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα), κ.ά. και το ρίχνουν στην διασκέδαση και το χορό.

Η γιορτή αυτή είναι πανελλήνια και κατ’ άλλους έχει αθηναϊκή καταγωγή, ενώ κατ’ άλλους βυζαντινή. Οι βυζαντινοί, την Καθαρή Δευτέρα την ονόμαζαν Απόθεση-Απόδοση, και τελούσαν δρώμενα. Τραγουδούσαν σχετικά άσματα, από τα οποία έχουν σωθεί μικρά μέρη από αυτά, μέχρι τις μέρες μας. Για την ετυμολογία της λέξης κούλουμα υπάρχουν πολλές εκδοχές. Κατά μερικούς προήλθε από τον αναγραμματισμό της λατινικής λέξης «Cumulus», που σημαίνει σωρός, αφθονία ή επίλογος, υποδηλώνοντας έτσι το πολύ «φαγοπότι» με χορό, ή το τέλος της εορταστικής περιόδου της Αποκριάς.
 
Ειδικότερα, ο Α. Καμπούρογλου σημειώνει ότι ο όρος είναι καθαρά αθηναϊκός και προέρχεται από τις κολώνες του ναού του Ολυμπίου Διός, που τις αποκαλούσαν στη νεότερη ιστορία οι Αθηναίοι columna, κόλουμνα, κούλoυμνα, κούλουμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι το πρώτο γλέντι της Καθαράς Δευτέρας στην Αθήνα, έγινε στις Στήλες του Ολυμπίου Διός. Όποια όμως κι αν είναι η ρίζα της λέξης, απ’ όπου κι αν προέρχεται, τα κούλουμα είναι μια καλή ευκαιρία για όλους μας, να διασκεδάσουμε κοντά στη φύση.
 
  

Στην Κωνσταντινούπολη γιορτάζονταν έντονα από πλήθος κόσμου που συνέρρεε σε ένα από τους επτά λόφους της πόλης και συγκεκριμένα σ’ εκείνον του ελληνικότατου οικισμού των «Ταταούλων». Στην Αθήνα από πολλές δεκαετίες προ του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου τα Κούλουμα γιορτάζονταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου, όπου οι Αθηναίοι «τρωγόπιναν» καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του Ήλιου. Οι περισσότεροι χόρευαν, κατά παρέες, δημοτικούς και λαϊκούς χορούς, υπό τους ήχους πλανόδιων μουσικών και τη συνοδεία λατέρνας. Το σούρουπο όλοι οι Ρουμελιώτες γαλατάδες της Αθήνας έστηναν λαμπρό χορό κυρίως τσάμικο γύρω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός παρουσία των Βασιλέων και πλήθους κόσμου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!