Δευτέρα, 11 Απριλίου 2011

"Η ΠΥΓΟΛΑΜΠΙΔΑ"

Μια ιστορία λέει, πως όταν σταύρωσαν τον Χριστό και ενώ το σκοτάδι έπεφτε βαρύ, οι Ρωμαίοι αφού τον λόγχισαν και σιγουρεύτηκαν πως είχε πεθάνει, έδωσαν στην Παναγία την άδεια να τον κατεβάσει από τον σταυρό. Η Παναγία, μαζί με κάποιους από τους μαθητές του Κυρίου, πήγαν να αποκαθηλώσουν το άψυχο σώμα του για να το πάνε στο μνήμα. Το σκοτάδι, όμως, ήταν τόσο μαύρο, που δεν έβλεπαν... Τότε, ένα μικρό ζουζούνι πήρε στην ουρά του ένα καρβουνάκι και τους έφεγγε!!! 


Επειδή, όμως, καιγόταν το καημένο, πήγαινε κάθε τόσο και βουτούσε την ουρά του στο νερό. Έτσι, λοιπόν, η Παναγία συγκινημένη, ευχήθηκε το συγκεκριμένο έντομο να έχει πάντα στην ουρά του ένα φως που να λάμπει μέσα νύχτα, χωρίς όμως να καίγεται. 

Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε η πυγολαμπίδα...

Η πυγολαμπίδα ή κωλοφωτιά είναι έντομο κολεόπτερο, το οποίο έχει τη δυνατότητα να παράγει φως με βιολογικό τρόπο και το εκπέμπει στο πίσω μέρος της ουράς του. Παλιά έθιμα σχετίζουν την πυγολαμπίδα με το Πάσχα, όπως και η παραπάνω ιστορία, και κυρίως, με το καλοκαίρι. Οι πυγολαμπίδες κάνουν την εμφάνιση τους τα βράδια και δημιουργούν με το φωτισμό τους ένα εξαιρετικό θέαμα, σε όσους έχουν την τύχη να τις παρακολουθήσουν. Από αυτό που εμείς βλέπουμε σε μια πυγολαμπίδα, μόνο το 10% είναι φως, ενώ το υπόλοιπο 90% είναι θερμότητα. Υπάρχουν πάνω από 2.000 είδη πυγολαμπίδων. Η περίοδος αιχμής της εμφάνισής τους είναι οι βραδιές του Ιουνίου και του Ιουλίου.

Πολλά είναι τα βιβλία που έχουν γραφτεί για τις πυγολαμπίδες, εξηγώντας το σκοπό, την ανατομία και την πορεία του συγκεκριμένου εντόμου στο πέρασμα των χρόνων. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο αμύνεται μια πυγολαμπίδα. Οι αναλαμπές τη νύχτα, την καθιστούν ευάλωτη στον εχθρό. Όταν επιτεθεί κάποιο αρπακτικό στις πυγολαμπίδες, εκείνες αποβάλλουν μερικές σταγόνες αίματος, μέσα από μια διαδικασία που λέγεται "αντανακλαστική αιμορραγία". Το αίμα περιέχει ένα χημικό, το οποίο είναι αηδιαστικό και τοξικό για αρκετά αρπακτικά.

Επίσης, πολύ σημαντική είναι και η αναπαραγωγή των πυγολαμπίδων. Κάθε ένα ενήλικο θηλυκό έχει μια έντονη ζωή μερικών εβδομάδων, από τότε που θα ζευγαρώσει ως τη στιγμή που θα πεθαίνει. Τα αυγά, μετά από μερικές εβδομάδες, εκκολάπτονται και παραμένουν ως προνύμφες για ένα ή δύο καλοκαίρια. Ως προνύμφες, άλλες τρυπώνουν στο χώμα και άλλες σε φλοιούς δένδρων, περιμένοντας την άνοιξη για να εμφανιστούν. Τρέφονται με μικρά σαλιγκάρια, αφού πρώτα τα παραλύσουν και στη συνέχεια, τα πιπιλίσουν, αφήνοντάς τα στο τέλος άδεια.



Επιστήμονες από όλο τον κόσμο, μελετούν τη διαδικασία συντονισμού των πυγολαμπίδων, καθώς ανάλογα με το τι φως εκπέμπει η μία, λειτουργεί παράλληλα η άλλη. Διαφορετικό χρώμα, διαφορετικός χρόνος που αναβοσβήνει το φως, αλλά συγχρόνως όλα αυτά γίνονται άψογα οργανωμένα, είτε για άμυνα, είτε για εσωτερική λειτουργία που βοηθάει τις πυγολαμπίδες να ζουν, να τρέφονται, να αναπαράγονται...

Αυτή είναι, λοιπόν, η πυγολαμπίδα. Η κωλοφωτιά για τους Έλληνες. Στην Ελλάδα τη συναντάμε σε αρκετές περιοχές, αλλά πολύ τυχεροί είναι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Κέρκυρας, που τις άγιες ημέρες του Πάσχα απολαμβάνουν ένα μοναδικό θέαμα στις πλαγιές του πανέμορφου νησιού... Τέλος, πολλές αναφορές γίνονται και σε ποιήματα για την πυγολαμπίδα. Παρομοιάζεται σαν το φως μέσα στο σκοτάδι, σαν την ελπίδα για τις δυσκολίες, τις άσχημες στιγμές τους έθνους μας. Όπως λέει, πολύ εύστοχα, και ο Κωστής Παλαμάς: 

«Στη νυχτιά μας μια πυγολαμπίδα, 
των αρχαίων η μνήμη, ψευτοφέγγει
κι είναι μια νυχτιά που δεν τη διώχνεις,
του παντοτινού μας ήλιου αχτίδα!» 

3 σχόλια:

  1. Aπίστευτη ζωή... να ζεις καλοκαίρια ακινησίας (θεωρητικώς) και να ζεις μόνον μερικές εβδομάδες εν τέλει!!!
    Και η ιστορία.. πολύ ωραία...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Χαίρομαι που σας άρεσε η ιστορία των πυγολαμπίδων αγαπημένοι μου φίλοι! Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ζωή τους και ο τρόπος λειτουργίας του "μηχανισμού" βάσει του οποίου φωσφορίζουν. Πιστεύω ότι η άμυνα είναι ο κυριότερος λόγος που λάμπουν, για να αποτρέψουν τα αρπακτικά ζώα. Είναι γεμάτες με πιθανώς επιβλαβείς χημικές ουσίες και ανάβοντας την κοιλιά τους ουσιαστικά τις επιδεικνύουν, κόβοντας έτσι την όρεξη σε κάθε επίδοξο θηρευτή.

    Κάθε χρόνο, πηγαίνοντας τις ημέρες του Πάσχα στο αγαπημένο μου νησί την Κέρκυρα, έχω την ευκαιρία να τις απολαμβάνω να πετούν το βράδυ κοντά στα χωράφια. Ομολογώ ότι το θέαμα είναι πραγματικά μοναδικό και εντυπωσιάζει κυρίως τα παιδιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!