Σάββατο, 16 Απριλίου 2011

ΠΑΣΧΑ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΑΣ ΚΥΠΡΟ

Οι προετοιμασίες για το Πάσχα ξεκινούσαν από το «Σάββατο του Λαζάρου». Μικρά παιδιά γύριζαν από σπίτι σε σπίτι για να πουν τον Λάζαρο ή το τραγούδι του Λαζάρου: «Άρχοντες καλή μέρα σας. Καλή γιορτή απάνω σας. Ήλθαν τα Βάγια ήλθασιν. Και του Λαζάρου έγερσις. Τ’ άγια Πάθη του Χριστού αξίως προσκυνήσωμεν. Και την Λαμπράν Ανάστασιν καλώς να την εφθάσωμεν».

 

Ακολουθούσε στον ίδιο ρυθμό ολόκληρη η ιστορία της Ανάστασης του Λαζάρου, που έμοιαζε προπομπός της Ανάστασης του Χριστού. Σαν αμοιβή προσφέρονταν στα παιδιά αυγά, κάτι που αφθονούσε στα σπίτια, αφού η νηστεία των ημερών δεν ευνοούσε την κατανάλωσή τους. 

Ήταν όμως και πολύ χρήσιμα γιατί άλλα θα τα «κοκκινίσουν», θα τα βάψουν δηλαδή οι νοικοκυρές κόκκινα για το πατροπαράδοτο τσούγκρισμα και άλλα θα γίνουν «φουκός» -γέμισμα δηλαδή- για τις φλαούνες. Ένα άλλο τραγούδι για τον Λάζαρο, τα κόκκινα αυγά και το έθιμο του τσουγκρίσματος των αυγών μετά την Ανάσταση είναι και το ακόλουθο: «Ο Λάζαρος ο Δήμητρος ο κότσιηνοπεθύμητος. Ακούσαν τον οι όρνιθες. Τζα εκάτσαν να γεννήσουν τ’ αυκά να κοτσιηνήσουν. Το Πάσκαν να φατσιήσουν».

Στα χωριά της Κερύνειας τα μεγαλύτερα παιδιά πήγαιναν μια δυο μέρες πριν απο το Σάββατο του Λαζάρου στη θάλασσα και έβγαζαν «πογιά». Η πογιά είναι ένα είδος βρύων που φυτρώνουν στους βράχους που σκεπάζονται από τη θάλασσα. Τα βρύα αυτά έχουν την ιδιότητα να βγάζουν χυμό τέτοιο, που να βάφουν τα αυγά σε χρώμα κόκκινο βαθύ. Εκεί λοιπόν, που πήγαιναν να πουν το τραγούδι του Λαζάρου, έπαιρναν μαζί τους την πογιά κι έδιναν στη νοικοκυρά λίγη για το βάψιμο των λαμπριάτικων αυγών. Εκείνη τους έδινε αυγά ή χρήματα. Σε άλλα χωριά μάζευαν λιζάρι, ένα φυτό που η ρίζα του περιέχει βαθυκόκκινη χρωστική ουσία για το βάψιμο των αυγών. Αφού η ρίζα «κουπανιστεί» καλά, μπαίνει στην κατσαρόλα με ζεστό νερό και βράζει, δημιουργώντας έτσι το κατάλληλο χρώμα για το βάψιμο.


Την Κυριακή των Βαΐων ή της Ελιάς όπως χαρακτηριστικά λέγεται η τελευταία Κυριακή πριν από το Πάσχα, συνηθίζεται να παίρνει ο κόσμος κλαδάκια ελιάς σε μικρά-μικρά δέματα στην εκκλησία. Εκεί παραμένουν μέχρι την ημέρα της Αναλήψεως. Αγιάζονται έτσι, τα κλαδιά της ελιάς και τα φύλλα χρησιμοποιούνται για το κάπνισμαν, έθιμο που ακόμα παραμένει σε πολλά σπίτια μέχρι σήμερα.


Παλαιότερα στην Κύπρο κατά τη Μεγάλη Πέμπτη δεν εργάζονταν οι σιδηρουργοί, γιατί από τους επαγγελματίες αυτούς ο Πιλάτος είχε ζητήσει -όπως πίστευαν- τρία καρφιά για τη Σταύρωση και αυτοί, όχι μόνο τα έφτιαξαν, αλλά έφτιαξαν και περισσότερα.


Σε χωριά της Μαραθάσας (Άγιος Δημήτριος) έφτιαχναν το εφταλοΐτικον φαΐν, δηλαδή φαγητό από επτά νηστίσιμα είδη, μαζί και το λάδι που κατα τις υπόλοιπες μέρες της Αγίας Εβδομάδας, απαγορεύεται. Το έθιμο αυτό θυμίζει τα πολυσπόρια των αρχαίων.


Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης που τελείται η Σταύρωση του Χριστού, λέγονται στις εκκλησίες τα 12 Ευαγγέλια. Κάτω από το αναλόγιο, στο οποίο τοποθετείται το Ευαγγέλιο, βάζουν μπουκάλες με νερό οι πιστοί για να αγιαστεί. Το αγιασμένο αυτό νερό το πίνουν για το φθόνο, όταν έχουν πονοκέφαλο και για άλλες αρρώστιες. Το χρησιμοποιούν επίσης για να κάνουν προζύμι για το ζύμωμα των Πασχαλινών ψωμιών. Στο χωριό Ξυλιάτο τοποθετούνται σε καλάθια δύο μπουκάλες, μια με κρασί και μια με νερό και τα βάζουν κάτω από τα 12 Ευαγγέλια. Το κρασί πίνεται κατανήστικα, όταν κάποιος είναι άρρωστος και με το αγιασμένο νερό πλάθεται προζύμι που με αυτό ζυμώνουν τις φλαούνες.


Η Μεγάλη Πέμπτη λέγεται και Κοτσιηνόπεφτη, γιατί αυτή την μέρα βάφονταν τα κόκκινα αυγά. Τό έθιμο αυτό μεταφέρθηκε σιγά-σιγά στο Μεγάλο Σάββατο. Στην Κύπρο η παράδοση λέει, ότι τα κόκκινα αυγά βάφτηκαν έτσι από το αίμα του Χριστού που έσταξε από το μέτωπο του, όταν του φόρεσαν το ακάνθινο στεφάνι. Βέβαια το αυγό είναι σύμβολο της ζωής και στην περίπτωση της Ανάστασης συμβολίζει τη νέα ζωή, δηλαδή την ανάσταση εκ νεκρών του Χριστού. Και το τσούγκρισμα συμβολίζει την έξοδο της ζωής από αυτά μετά το σπάσιμο τους. Τα βάφουμε κόκκινα γιατί κόκκινο είναι το χρώμα που έχει το αίμα δηλαδή η ζωή. Κατά τη Μεγάλη Πέμπτη συνήθιζαν να μαζεύουν δυόσμη, με τον οποίο παρασκεύαζαν τσάι καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Το τσάι αυτό θεωρούνταν κατάλληλο για τους πόνους του στομαχιού. 



Ένα άλλο έθιμο της Μεγάλης Πέμπτης σε μερικά χωριά της επαρχίας Λεμεσού, όπως στην Πάχνα, το Βουνί, το Κοιλάνι, το Πέρα–Πεδί, τα Μανδριά, την Κουκά, την Τριμίκλινη κ.ά. είναι το ζύμωμα των πατροπαράδοτων αρκατένων. Τα αρκατένα είναι παξιμάδια που σαν βάση έχουν τον αρκάτη, ειδικό προζύμι δηλαδή που βγαίνει από τα ρεβίθια. Δεν μπορούσε να νοηθεί Πάσχα στα χωριά αυτά χωρίς «παξιμαθκιές» όπως κοινά λεγόντουσαν. Από τις προηγούμενες μέρες, οι νοικοκυρές είχαν φροντίσει για το καθάρισμα των σπιτιών. Το άσπρισμα με ασπρόχωμα ή ασβέστη γινόταν με βούρτσα φτιαγμένη από δέσμη με κλαδιά θάμνων, κυρίως ξυσταρκάς. Και στο πεντακάθαρο φρεσκοβαμμένο σπίτι όλα έλαμπαν όταν τη Μεγάλη Πέμπτη οι νικοκυρά ζύμωνε τις παξιμαθκιές, τα κουλλούρκα και τις φλαούνες, το άλλο παραδοσιακό πασχαλιάτικο έδεσμα. Ήταν δυνατόν να μείνει σπίτι το Πάσχα χωρίς τη φλαούνα, που η κατασκευή της και μόνο έμοιαζε με πραγματική ιεροτελεστία; Και η νοικοκυρά που έφτιαχνε τις πιο νόστιμες, ένοιωθε υπερηφάνια όταν της αναγνώριζαν την τέχνη και την μαεστρία της.

Τη Μεγάλη Παρασκευή πάνε να παρακολουθήσουν τα εγκώμια της Παναγίας και να της ανάψουν το κεράκι τους. Το στόλισμα του Επιταφίου με λουλούδια και γενικά η όλη τελετή θυμίζει την αρχαία γιορτή των Κυπρίων, τα Αδώνια, στην οποία απαντώνται και άλλα στοιχεία της χριστιανικής θρησκείας, όπως λ.χ. η Ανάσταση του Λαζάρου.


Περί το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής, ο Επιτάφιος είναι κιόλας στολισμένος από άνθη. Τα λουλούδια του Επιταφίου που τα μοιράζει ο παπάς στους πιστούς όταν τον προσκυνούν, φυλάγονται για θυμίαμα για τους αρρώστους. Στον Καραβά και στην Επταγώνια της Λεμεσού, τα λουλούδια του Επιταφίου δίδονταν στον μεταξοσκώληκα για να ευλογηθεί και να κάνει πλούσιο μετάξι. Οι κάτοικοι των ορεινών χωριών συνηθίζουν να παίρνουν στον επιτάφιο τα γνωστά αγριολούλουδα που μοιάζουν πολύ με τη λεβάντα , τις μυροφόρες. Και τις θεωρούν απαραίτητες για το στόλισμα του Επιταφίου, ίσως προς ανάμνηση των Μυροφόρων, αλλά και για το γλυκύ, λεπτό άρωμα τους. 


Πολύ βασικό αρωματικό φυτό της Κύπρου, στο στόλισμα του Επιταφίου, ήταν η μυρσίνη, η μερσινιά όπως τη λέει ο λαός και αποτελούσε τη βάση , τον κορμό του στολισμού, πάνω στον οποίο στήριζαν τα υπόλοιπα λουλούδια. Άφηνε δε τριγύρω το λεπτό χαρακτηριστικό της άρωμα. Και το κάθε σπίτι έστελνε από την αυλή του τα καλύτερα λουλούδια για το στόλισμα. Το απόγευμα, κυρίως στις πόλεις, μικροί και μεγάλοι τρέχουν από τη μια εκκλησιά στην άλλη, για να προσκυνήσουν τον Επιτάφιο και να δούνε σε ποια εκκλησία είναι καλύτερα στολισμένος. Τα παιδιά γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι και, όπως το Σάββατο του Λαζάρου, τραγουδούν τον Θρήνο της Παναγίας. Σε μερικά μέρη λέγεται και «Τραγούδι της σαντάφκιασης». 


Το βράδυ οι εκκλησίες πλημμυρίζουν από κόσμο. Οι εικόνες είναι σκεπασμένες με μαύρο ύφασμα πενθώντας για το θείο δράμα. Σε μερικές εκκλησίες γυναίκες ξενυχτούν κοντά στον Επιτάφιο, ξενυχτούν δηλαδή τον νεκρό Ιησού, όπως συνηθίζεται να ξενυχτάται ο κάθε νεκρός. Συνήθως, κάποιος είναι και ο γιορτάρης της Μεγάλης Παρασκευής και αυτός έχει το δικαίωμα να ραντίζει τούς πιστούς με τη μερρέχα, ροδόσταγμα ή ανθόνερο, πράγμα που κάνουν προηγουμένως τέσσερις κοπέλες, οι Μυροφόρες, στο στολισμένο Επιτάφιο.

Μετά το τέλος της λειτουργίας κάποιος από το εκκλησίασμα στέκει, είτε μέσα στην εκκλησία, είτε στο προαύλιο και τραγουδά τον Θρήνο της Παναγίας, που αναφέραμε πιο πάνω.


Tο Μεγάλο Σάββατο αρχίζουν από νωρίς οι προετοιμασίες για την Ανάσταση. Πρώτο μέλημα το μάζεμα των ξύλων για το άναμμα της φωτιάς, «της Λαμπρατζιάς» στην αυλή της εκκλησίας. Κι εδώ συναγωνισμός για το ποιός θα φέρει το πιο μεγάλο ξύλο «τον κούζαλο», γιατί η μεγάλη φωτιά πρέπει να διαρκέσει μέχρι πρωίας. Ήταν ο μόνος τρόπος για να ζεσταίνονται οι πιστοί, αφού η λειτουργία γίνεται τα μεσάνυκτα, όταν το κρύο βρίσκεται στο κατακόρυφο. Αυτό όμως έγινε έθιμο αγαπητό, γιατί γύρω από τη φωτιά , τη Λαμπρατζιά, ζεσταίνεται όχι μόνο το σώμα, αλλά κι η καρδιά. Γνωστοί και φίλοι, μέσα στο πνεύμα της αγάπης, θα κάνουν αστεία, θα πουν λόγια ζεστά, θα ανταλλάξουν ευχές. Εδώ, τούτη την ώρα, δεν χωράνε μίση, δεν χωράνε αντιπαλότητες κι αντιζηλίες. Γύρω στα μεσάνυχτα θα χτυπήσουν οι καμπάνες χαρμόσυνα. Δεν υπάρχει ήχος πιο γλυκός απ’ αυτό το χαρμόσυνο μήνυμα, αυτό το κάλεσμα για τη γιορτή της αγάπης και της αναγέννησης. Στην εκκλησία πρέπει να βρίσκονται όλοι, δεν πρέπει να λείψει κανένας χωριανός από τον «Καλό Λόγο». Γι' αυτό κι ο παπάς ρωτά, πριν αρχίσει τη λειτουργία, αν είναι όλοι παρόντες. Κι αν κάποιος λείπει, θα πρέπει να αναζητηθεί, μήπως και δεν ξύπνησε ή μήπως είναι άρρωστος.


Mε το «Δεύτε λάβετε φως... » όλοι θα ανάψουν τις λαμπάδες από το Άγιο Φως και θα ακολουθήσει η λιτανεία γύρω από την εκκλησία. Ο παπάς θα διαβάσει το Ευαγγέλιο της Ανάστασης και με το «Χριστός Ανέστη» επέρχεται η λύτρωση από τα Πάθη της Μεγάλης Εβδομάδας. Η αγάπη ξεχειλίζει και η χαρά καλύπτει όλους, μικρούς και μεγάλους. Αγκαλιές, φιλιά, ευχές...


«Χριστός Ανέστη», «Αληθώς Ανέστη ο Κύριος», «Χρόνια Πολλά».


Μετά τη λειτουργία, το εκκλησίασμα μαζεύεται γύρω στη Λαμπρατζιά. Ευχές, αστεία, πειράγματα... Οι Γιορτάρηδες της μέρας θα κεράσουν όλο τον κόσμο με τη φρέσκια φλαούνα, ζιβανία και κρασί, πράγματα που ευλογήθηκαν πιο πριν μέσα στην εκκλησία. Ο κόσμος φεύγει και στο σπίτι όλη η οικογένεια θα απολαύσει τη ζεστή σούπα, την αυκολέμονη ή την μαγειρίτσα, και την βραστήν όρνιθαν. Θα τσουγκρίσουν τα κόκκινα αυγά και θα είναι νικητής εκείνος, του όποιου το κόκκινο αυγό θα μείνει γερό, μέχρι το τέλος. Το γερό αυγό, ο νικητής θα το φυλάξει ολόχρονα. Και βέβαια, η φλαούνα έχει στο τραπέζι την τιμητική της θέση.


Η Δεύτερη Ανάσταση θα γίνει το απόγευμα της Κυριακής. Σε πολλούς τόπους ξεκινά στις 11 το πρωί, λέγεται δε και Λειτουργία της Αγάπης. Το Ευαγγέλιο διαβάζεται σε πολλές γλώσσες και η λειτουργία δίνει την ευκαιρία της συμφιλίωσης και της αδελφοσύνης. Οι χωριανοί και οι ενορίτες ανταλλάσσουν ασπασμούς και το φιλί της αγάπης. Συνοδευτικά Έθιμα του Εσπερινού είναι η λιτανεία των Εικόνων και ο χορός. Σε πολλά χωριά της Ελλάδας η λιτανεία γίνεται συνήθως μέσα στο χωριό. Μπροστά πηγαίνει η εικόνα της Ανάστασης που είναι σαν λάβαρο και στηρίζεται σε κοντάρι. Είναι πλαισιωμένη με ξυλόγλυπτα ανθέμια και στολίζεται με φυσικά λουλούδια και κορδέλες.

Ο χορός του Πάσχα αρχίζει με τραγούδια και κάποτε τον σύρει ο ίδιος ο παπάς. Γίνεται στο προαύλιο της εκκλησίας ή στα κοντινά αλώνια και θεωρείται ευλογία για τη χρονιά. Υπάρχουν περιπτώσεις που ο χορός της Λαμπρής ανοίγει με τούτα τα λόγια: «Και στους ουρανούς απάνω γίνεται χορός μεγάλος, γίνεται χορός και σκόλη και χορεύουν οι Αποστόλοι. Ο Θωμάς παίζει τη λύρα, Γιάκωβος την ψαλιτήρα. Σούρν’ ο Πέτρος τον Ανδρία, ο Μαθιός τον Ζαχαρία.
»

Κι αλλού πάλι με αυτό:
«Σήμερα Χριστός Ανέστη και στους ουρανούς ευρέθη. Σήμερα τα παλικάρια στέκονται σαν τα βλαστάρια!»

Τη γιορτή του απογεύματος κλείνει συνήθως το κάψιμο του Ιούδα, έθιμο σχεδόν Πανελλήνιο. Στην Κύπρο, τα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας, έφτιαχναν το είδωλο του Ιούδα σατιρίζοντας τους ξένους και τον έντυναν σαν σύγχρονο της εποχής Άγγλο, με το ημίψηλο καπέλο και το μπαστούνι του.


Στην Κύπρο, η «λιτή» της Ανάστασης γίνεται την Κυριακή στις 11 το πρωί. Κι αφού τελειώσει η λειτουργία, η αυλή της εκκλησίας γεμίζει με φωνές και γέλια. Μικροί, μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες ετοιμάζονται για τα «Λαμπριάτικα παιχνίδια» που φτάσανε στις μέρες μας ακόμα και από τα αρχαία χρόνια, κρατώντας την παράδοση κόντρα στο χρόνο. Ένα από αυτά «οι Σούσες», ή «Κούνιες» έχει τη ρίζα του στην αρχαία Αθήνα.


Τα παιχνίδια της Λαμπρής θα συνεχίσουν με μεγαλύτερη συμμετοχή όλο το απόγευμα. Άλλα καθαρά αγωνιστικά και άλλα διασκεδαστικά. Από τα διασκεδαστικά κυρίαρχη θέση είχε το Διτζίμιν. Εκεί οι άνδρες δοκίμαζαν τη δύναμή τους. Το Διτζίμιν, που η ονομασία του προέρχεται σίγουρα από το ρήμα δοκιμάζω, ήταν μια μεγάλη πέτρα που δεν είχε εύκολο πιάσιμο λόγω όγκου, σχήματος αλλά και βάρους. Περίμενε λοιπόν να αναδείξει τον δυνατότερο του χωριού, ο οποίος θα ήταν εκείνος που θα το σήκωνε πιο ψηλά από όλους. Στο χωριό Κουκά υπάρχει ένα που έχει τέλειο σχήμα καμπάνας και δεν βρέθηκε κανένας να το σηκώσει πιο πάνω από τη μέση. Οι παλιοί μιλούσαν για κάποιον που το σήκωσε στον ώμο του και το γύρισε βόλτα στο χωριό. Άλλα αγωνιστικά παιχνίδια ήσαν τα τριάππιδκια, το σιοινίν, οι σακουλοδρομίες και οι γαϊδουροδρομίες που άφηναν πολύ γέλιο. Από τα διασκεδαστικά παιχνίδια πιο γνωστά τα αυκά η συτζιά, η Βασιλιτζιά, ο Ζίζιρος, και άλλα. Στο «αυκά-αυκά γοράζω τα», έπαιρναν μέρος νέες και νέοι οι οποίοι κάθονταν στο έδαφος κάνοντας ένα κύκλο, στον οποίο όσο πιο πολλοί συμμετείχαν, τόσο πιο μεγάλος ήταν. Τα πρόσωπα ήταν στραμμένα προς το κέντρο του κύκλου και οι πλάτες προς τα έξω. Ένας έμενε εκτός κύκλου και κρατώντας ένα μαντήλι που η άκρη του ήταν δεμένη σε κόμπο, γυρνούσε γύρω–γύρω στην εξωτερική πλευρά του κύκλου τραγουδώντας:

 
«Αυκά-αυκά γοράζω τα, γοράζω τα πουλώ τα. Του θκιού μου του κολόκα, που κάμνει κολοκούθκια τζαι τρών τα κοπελλούθκια!». Κατά την διάρκεια του τραγουδιού και κάνοντας το γύρο, αφήνει το μαντήλι πίσω από κάποιον από τους καθήμενους. Αν αυτός το αντιληφθεί, παίρνει το μαντήλι και τον κυνηγά, κτυπώντας τον με τον κόμπο του μαντηλιού στην πλάτη. Αν ο καθήμενος δεν το πάρει χαμπάρι, τότε κυνηγιέται με τον ίδιο τρόπο. Το κυνήγι με τα κτυπήματα τελειώνει, όταν ο κυνηγημένος καθίσει στην κενή θέση, αφού κάνει τουλάχιστον ένα κύκλο. Κι έτσι γίνεται και η αλλαγή κυνηγού.

Άλλο ένα πολύ όμορφο παιχνίδι που παίζεται με αγόρια και κορίτσια, είναι το «δκυό να βρω τρεις να μεν έβρω». Λέγεται έτσι από τη φράση που φωνάζει ο αρχηγός του παιχνιδιού και γίνεται με τον ακόλουθο τρόπο:


Χωρίζονται οι παίκτες σε ζεύγη, ο ένας πίσω από τον άλλο. Όλα τα ζεύγη μπαίνουν δίπλα–δίπλα σε μια γραμμή. Ένας είναι ο αρχηγός του παιχνιδιού που κρατάει ένα μαντήλι με κόμπο, όπως και στο προηγούμενο παιχνίδι, και κάποιος άλλος μένει χωρίς ταίρι. Αυτός λοιπόν είναι υποχρεωμένος να τρέξει και να πάει κάπου να σταθεί μπροστά από οποιαδήποτε δυάδα, οπόταν οι δυο γίνονται τρεις. Αν δεν το κάνει αυτό, θα χτυπηθεί από τον αρχηγό με το μαντήλι στην πλάτη. Επειδή υπάρχει ο «μονός», πάντα κάπου θα υπάρχουν τρεις και εκεί πρέπει να κτυπά ο αρχηγός. Αν ο πρώτος της δυάδας δεν αποδέχεται το μονό, τότε του γυρίζει την πλάτη και πρέπει να βρει αλλού καταφύγιο. Αν όμως είναι καλοδεχούμενος, τότε ο αρχηγός βαράει τον τρίτο στη σειρά που γίνεται αυτός κυνηγημένος. Έτσι δημιουργείται πανδαιμόνιο με γρήγορες εναλλαγές, χαρές και γέλια.


Μερικά από τα παιχνίδια , αγωνίσματα και έθιμα που αναφέραμε πιο πάνω, σε διάφορα χωριά γίνονταν τη Δευτέρα ή και την Τρίτη, αντί της Κυριακής του Πάσχα.


Στο χωριό Κάρμι της Κερύνειας, τη Δευτέρα της Λαμπρής, τα καφενεία άνοιγαν από τις συζύγους των καφετζήδων και λειτουργούσαν μόνο για γυναίκες. Οι άντρες συγκεντρώνονταν σε παρεκκλήσι έξω από το χωριό, στην Παναγία Τριμιθκιώτισσα, κοντά στο χωριό Τριμίθι όπου γινόταν πανηγύρι.


Στα Λειβάδια της Πιτσιλιάς, την Τρίτη της Λαμπρής, περιέφεραν από σπίτι σε σπίτι την τοπική Αγία Αρακλειτούν. Στον Αγρό, την Τρίτη τα χαράματα, συγκεντρώνονταν οι κάτοικοι και σχημάτιζαν πομπή μαζί με τους ιερείς, τα εξαπτέρυγα, την εικόνα της Παναγίας και άλλα σύμβολα, και πήγαιναν στο ξωκκλήσι της Παναγίας με την ανατολή του ήλιου, οπόταν γινόταν η λειτουργία. Στον Άγιο Αθανάσιο της Λεμεσού, την Τρίτη της Λαμπρής, διάφορα άτομα ανέβαιναν με τη σειρά σε μια καρέκλα και σατίριζαν διάφορα γεγονότα που τους είχαν συμβεί στο χρόνο που πέρασε από το προηγούμενο Πάσχα.


Στο χωριό Λαγουδερά η λιτανεία γίνεται την Τρίτη σε ένα ύψωμα, κοντά στην Παναγία του Αρακά, που λέγεται Τρουλλίν.


Στις 23 του Απρίλη είναι η γιορτή του Αγίου Γεωργίου, που είναι από τους δημοφιλέστερους στην Κύπρο. Καθιερωμένα πανηγύρια προς τιμήν του γίνονται στην Λάρνακα, στην Πέγεια, στον Άγιο Γεώργιο και στον Καραβά της Κερύνειας. Αν η μέρα της γιορτής του ειναι στην Αγία εβδομάδα, τότε μετατίθεται για τη Δευτέρα της Λαμπρής. Όταν η γιορτή του Αγίου Γεωργίου γιορτάζεται Δευτέρα του Πάσχα, ομάδες παιδιών γυρνούσαν και πάλι τα σπίτια τραγουδώντας το τραγούδι του Αγίου Γεωργίου. Στο τραγούδι αυτό ο Άγιος Γεώργιος είναι ο δρακοντοκτόνος, ο ήρωας που με το κοντάρι του σκοτώνει το θηρίο και γλυτώνει τη βασιλοπούλα. Έτσι παρουσιάζεται και στις περισσότερες εικόνες ο Άγιος. Πολλές εκκλησιές είναι αφιερωμένες στον Άγιο Γεώργιο, όπως την περιοχή Ριζοκαρπάσου, όπου έντεκα εκκλησίες είναι αφιερωμένες σ’ αυτόν.

4 σχόλια:

  1. ΚΥΡΙΕ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΠΑΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΔΙΑΒΑΣΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΤΗΝ,ΑΝ ΜΟΥ ΔΩΘΕΙ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΠΑΩ ΘΑ ΠΡΟΤΙΜΟΥΣΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ. ΑΝΝΑ ΑΚΡΙΩΤΗ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άννα μου, σου εύχομαι να τα καταφέρεις και να επισκεφτείς την Κύπρο. Όπως διάβασες και παραπάνω, το Πάσχα στην Κύπρο είναι μοναδικό, γεμάτο έθιμα και παραδόσεις! Οι αναμνήσεις θα σου μείνουν αξέχαστες!
      Ο δάσκαλός σου

      Διαγραφή
  2. Κάνετε υπέροχη δουλειά. Σας ευχαριστούμε!!! ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ!

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια, Andri! Να περάσεις όμορφα το Πάσχα στην Κύπρο και το φως της Ανάστασης να φωτίζει το δρόμο της ζωής σου και να σου χαρίζει υγεία και χαρά!
      Αντώνης

      Διαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, για να είναι όμορφο και ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!!!