Κυριακή, 1 Μαΐου 2011

ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Τ’ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ Ο ΜΑΪΟΣ

Ο Μάιος ή Μάης ή Καλομηνάς (ποντιακά) είναι ο πέμπτος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Στο Αττικό Ημερολόγιο ήταν ο ενδέκατος μήνας Θαργηλιών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα 23 Απριλίου-23 Μαΐου. Οι λατίνοι συγγραφείς τον εκφέρουν πάντα με τη λέξη «mensis» (μήνας) ή Kalendae (καλένδες).


Ο Μάιος είναι ο μήνας της αναγέννησης, της βλάστησης, ο ερχομός του καινούριου, ο ωραιότερος μήνας της άνοιξης. Η φύση μάς θυμίζει με την ομορφιά των χρωμάτων της το μεγαλείο της. Λουλούδια σε όλα τα χρώματα ανθίζουν τον μήνα αυτό και οι μυρωδιές των αρωμάτων τους κατακλύζουν την ύπαιθρο. Το όνομά του το πήρε από τη ρωμαϊκή θεότητα Μάγια, που όμως προέρχεται από την ελληνική λέξη Μαία (τροφός).

Τόσο οι Αρχαίοι Έλληνες όσο και οι Ρωμαίοι, την άνοιξη την υποδέχονταν με ειδικές τελετές. Ειδικές τελετές γινόντουσαν ακόμα και στα χρόνια του Βυζαντίου παρουσία του Αυτοκράτορα.

Τα «Θαργήλια» γιόρταζαν οι Αρχαίοι Έλληνες που ήταν κατ’ εξοχήν αγροτική γιορτή, αφιερωμένη στη δίδυμη θεότητα Άρτεμις – Απόλλωνα. Πρόσφεραν στους Θεούς καρπούς που ακόμη δεν είχαν ωριμάσει αφού η τελετή γινόταν πριν το θέρος και το αλώνισμα. Με αυτούς τους καρπούς έφτιαχναν ένα είδος ψωμιού τον «Θάργηλο άρτο» σαν δείγμα ευγνωμοσύνης προς τους θεούς.

Τα «Ροσύλλια» ήταν οι πιο γνωστές γιορτές των Ρωμαίων, αλλά και τα Φλωράλια» που γίνονταν στις αρχές του Μάη και ήταν μια γιορτή αφιερωμένη στη ρωμαϊκή θεότητα Φλώρα που χάριζε στη φύση τη βλάστηση.

Οι γιορτές της άνοιξης, σε όποιον πολιτισμό και αν τις συναντήσουμε, συνοδεύονται από μεγάλη δόση ευφορίας, τραγουδιών, λουλουδιών και συμβολίζουν το νέο ξεκίνημα της ζωής που αρχίζει με την βλάστηση.

Το μαγιάτικο στεφάνι που οι νοικοκυρές συνηθίζουν να κρεμάνε μέχρι και σήμερα έξω από την πόρτα τους, είχε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Την αναγέννηση της φύσης και άρα, της ευφορίας του σπιτιού. Το κάθε λουλούδι που στόλιζε το στεφάνι είχε μια ιδιαίτερη σημασία. Έτσι, λοιπόν, η ελιά και το αγιόκλημα συμβόλιζε την ευτυχία, την αγάπη και τη σοφία, τα στάχυα συμβόλιζαν την αφθονία, η λυγαριά την προστασία του γάμου και της αγνότητας και φυσικά, το σκόρδο, που δεν έλειπε από κανένα μαγιάτικο στεφάνι και το έβαζαν για την απομάκρυνση του «κακού».

Ένα έθιμο που συναντάμε είναι το «πήδημα της φωτιάς», που γίνεται την παραμονή της πρωτομαγιάς σαν συμβολική πράξη, για να φύγει ο χειμώνας και να έρθει η άνοιξη.

Πάντως, από την αρχαιότητα ακόμα, ο Μάιος ήταν ένας μήνας αμφιλεγόμενος. Και αυτό, γιατί διάφορες δεισιδαιμονίες συνδύαζαν το μήνα Μάιο με μάγισσες και ξόρκια και πίστευαν ότι τα μάγια αυτού του μήνα ήταν ιδιαίτερα ισχυρά. «Το Μάη εγεννήθηκα και μάγια δε φοβούμαι» λέει ο λαός μας.

Ακόμα, στα Ρωμαϊκά χρόνια ο Μάιος ήταν ο μήνας των νεκρών. Τα «Λεμούρια» ήταν μια γιορτή που έκαναν προς τιμήν τους.

Οι βροχές του Μαΐου είναι καταστροφικές για τους αγρότες. «Στο κακορίζικο χωριό τον Μάη ρίχνει το νερό». «Στον καταραμένο τόπο Μάη μήνα βρέχει.».

Στην Κέρκυρα απέφευγαν να κάνουν γάμους τον Μάιο. «Ο γάμος ο μαγιάτικος πολλά κακά αποδίδει».

Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι μέσα στον Μάιο έχουμε μια από τις πιο μεγάλες θρησκευτικές γιορτές. Των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. 

Θα πρέπει να πούμε ότι, ανήμερα της γιορτής αναβιώνει το έθιμο των «Αναστενάρηδων» που το πρωτοσυναντάμε στη Θράκη. Σήμερα το συναντάμε έντονα στο χωριό Μαυρολεύκη της Δράμας. Οι «Αναστενάρηδες» ξεκινούν την προετοιμασία τους την παραμονή της γιορτής στο «κονάκι», με έναν έντονο ρυθμό από δύο παραδοσιακά όργανα, τη Θρακιώτικη λύρα και το νταούλι. Το «κονάκι» είναι ο χώρος που φυλάσσονται οι εικόνες των Αγίων. Η πυροβασία δηλαδή, το βάδισμα πάνω σε πυρακτωμένα κάρβουνα ξεκινάει την επόμενη μέρα όπου κρατώντας τα «αμανέτια» (πολύχρωμα μαντήλια), πιστεύουν ότι παίρνουν δύναμη.

Στα πέλματα των αναστενάρηδων αυτό που προκαλεί πραγματικά έκπληξη είναι ότι δεν παρατηρούνται εγκαύματα. Το πραγματικά αξιοπερίεργο αυτό γεγονός, αποδίδεται μέχρι στιγμής, σε κάποιον χημισμό, που όμως ακόμα για την επιστήμη παραμένει άγνωστος. Η Μητρόπολη Δράμας, ωστόσο, χαρακτήρισε το έθιμο σαν μια εκσυγχρονισμένη μορφή λατρείας του θεού Διονύσου. Το θεώρησε ειδωλολατρικό, πήρε τις εικόνες και απαγόρευσε τη συγκεκριμένη τελετή.

Με έθιμα, τελετές ή δοξασίες το σίγουρο είναι ότι ο Μάιος είναι ο μήνας της άνοιξης! Τα στεφάνια που θα μείνουν κρεμασμένα στα μπαλκόνια ή στις εξώπορτες των σπιτιών μας, θα μας θυμίζουν τη γέννηση της φύσης!

7 σχόλια:

  1. Μαρια ΙστερνιωτισσαΣάββατο, 03 Μαΐου, 2014

    Καλημέρα και καλό Σαββατοκύριακο!!!Την αγάπη και τα φιλιά μας σε όλη την οικογένεια....να περνάτε όμορφα Αντώνη!!!

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Μαρία μου! Πολλά φιλιά κι από εμάς σε όλους σας! Να έχετε έναν όμορφο και χαρούμενο μήνα!
      Αντώνης

      Διαγραφή
  2. Χορεύουμε πάνω σε αναμμένα κάρβουνα όλοι, σήμερα ... Κι ούτε εικόνες κρατάμε ούτε εγκαύματα έχουμε στα πέλματα ούτε λατρεύουμε το ... Διόνυσο!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Γι' αυτό, και η ... σοφή κεφαλή της εκκλησίας δεν μας ... αφόρισε ούτε απαγόρευσε την ... πυροβασία, αλλά μας προέτρεψε να έχουμε υπακοή στους Άρχοντες και ... συνέστησε σ' αυτούς να μας ... υπηρετούν!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Όλα ... τακτοποιημένα, χωρίς ... αμφιβολίες κι άλλα επαναστατικά και ... αντίχριστα ...!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλό μήνα, Αντώνη! Με ομορφιές και πολύ φως!

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σ' ευχαριστώ Ρούλα μου! "Χριστός Ανέστη"! Καλό μήνα και σε σένα, με υγεία και χαρές!

      Διαγραφή
    2. Αληθώς ανέστη, Αντώνη μου! Για την ανά-στάση όλων μας .

      Διαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!