Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2012

ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Τ’ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ Ο ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

Ο Φεβρουάριος είναι ο δεύτερος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Ονομάζεται κουτσός Φεβρουάριος ή Φλεβάρης ή Κουτσοφλέβαρος (επειδή έχει 28 ημέρες και κάθε τέσσερα χρόνια έχει 29). Στην Ελλάδα και την Κύπρο τον συναντάμε με διάφορες άλλες ονομασίες, σχετικές με τη μικρή του διάρκεια, όπως: Μικρός, Κουτσός, Φλιάρης, Γκουζούκης, Ληψομήνας, Κουτσούκης και Κούτσουρος (γιατί κατά κάποιον τρόπο είναι κουτσουρεμένος). Στον Πόντο τον ονόμαζαν, συνήθως, Κούντουρο, γιατί έχει κοντή ουρά και είναι λειψός σε σχέση με τους άλλους μήνες. 


Ο λαός μας τον ονόμασε Φλεβάρη, επειδή «ανοίγει τις φλέβες του» και γεμίζει τη γη νερά. Στη Θράκη υπάρχει το ρήμα φλεβαρίζω = πλημμυρίζω, επειδή τα χωράφια φλεβαρίζουν = πλημμυρίζουν από τις βροχές. Λέγεται και Τρυγητής, γιατί στον αγροτικό βίο ο Φλεβάρης είναι ο μήνας των αμπελιών. Τότε γίνεται το κλάδεμα, το καθάρισμα και το τσάπισμα των αμπελιών. Τότε βάζουν και καταβολάδες, δηλαδή φυτεύουν αμπέλια (εκτός και αν είναι δίσεκτος ο χρόνος). Στις περιοχές που είναι ανεπτυγμένη η αμπελουργία ο Φλεβάρης λέγεται και Κλαδευτής. Επίσης, λέγεται και Μεθυσμένος, λόγω του άστατου καιρού που έχει.

Στα λατινικά, η λέξη Φεβρουάριος προέρχεται από το ρήμα «εξαγνίζω, καθαρίζω» (februare), {ουσ. «κάθαρση» (februum)}, λόγω των θρησκευτικών εορτών εξαγνισμού και καθαρμού (Februa ή Februatio) που τελούνταν στη Ρώμη στη διάρκεια του μήνα. Ο μήνας, λοιπόν, που περιλάμβανε τους καθαρμούς ονομάστηκε Februarious mensis και μετά από παράλειψη του mensis (μήνας) έμεινε η λέξη Φεβρουάριος. Το όνομα «Φλεβάρης» προέρχεται από τις «φλέβες», δηλαδή τα υπόγεια νερά που αναβλύζουν στη διάρκειά του από τις πολλές βροχές, ενώ η γιορτή του Αγίου Τρύφωνα -την 1η του μήνα- του έδωσε και το όνομα «Αϊ-Τρύφωνας». Ο Φεβρουάριος ήταν αφιερωμένος από τους Ρωμαίους στον εξαγνισμό και στο θεό του Άδη, Φέβρουρο και γι’ αυτό θεωρούνταν μήνας των νεκρών, μήνας πένθους. Επιπρόσθετα, επειδή ήταν πολύ βροχερός τον είχαν αφιερώσει και στον Ποσειδώνα. 

Με την καθιέρωση του Ιουλιανού Ημερολόγιου (46 π.χ.) περιορίστηκαν οι μέρες του Φεβρουαρίου από 30 που ήταν ως τότε σε 29, και την εποχή του αυτοκράτορα Αυγούστου του αφαιρέθηκε μια ακόμη ημέρα και έγιναν 28. Η ημέρα αυτή προστέθηκε στο μήνα Αύγουστο προς τιμήν του Αυτοκράτορα. Για να συντονιστεί το ημερολόγιο των 365 ημερών προς το ηλιακό έτος, καθιερώθηκε η αύξηση των ημερών του Φεβρουαρίου κατά μια, κάθε τέσσερα χρόνια. Έτσι, όταν ο Φεβρουάριος έχει 29 ημέρες, το έτος λέγεται δίσεκτο. Ο λαός μας πιστεύει ότι το δίσεκτο έτος είναι κακότυχο και δεν πρέπει να γίνονται γάμοι, να χτίζονται σπίτια και να φυτεύουν αμπέλια οι γεωργοί.

ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Την 1η Φεβρουαρίου είναι η γιορτή του Αγίου Τρύφωνα, ο οποίος θεωρείται φύλακας των αμπελιών.

Στις 2 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Υπαπαντή του Κυρίου, σε ανάμνηση της συνάντησης του Συμεών με τον Ιησού. Ο Συμεών, ένας δίκαιος, ευλαβής και ηλικιωμένος ιερέας, τον οδηγεί στο Ιερό, συνοδευόμενος από την Παναγία και τον Ιωσήφ. Αυτήν την ημέρα συνηθίζονται  να γίνονται προβλέψεις σχετικά με τον καιρό: «Ό,τι καιρό κάνει της Υπαπαντής, θα βαστάξει σαράντα ημέρες» ή «Αν είναι καλός ο καιρός στις 2 Φεβρουαρίου, ο βαρύς χειμώνας θα διαρκέσει για πολύ καιρό ακόμα».

Στις 3 Φεβρουαρίου γιορτάζει ο Άγιος Συμεών. Τιμάται από τις εγκύους, που έλεγαν παρετυμολογώντας: «Για να μη γεννηθεί το παιδί σημειωμένο».

Στις 10 Φεβρουαρίου γιορτάζει ο Άγιος Χαράλαμπος.

Την Πρώτη Κυριακή της Αποκριάς οι μεταμφιέσεις και οι παράδοξοι χοροί των μασκαράδων γίνονται για να ξυπνήσουν τα πνεύματα της βλαάστησης.

H Καθαρή Δευτέρα είναι μια πανάρχαιη γιορτή, που σχετίζεται, κυρίως, με τις πομπές των «Κατ  Αγρούς Διονυσίων», αλλά και με ορισμένες Απολλώνιες ιδέες λατρευτικού περιεχομένου. Στις μέρες μας συνηθίζεται ο εορτασμός με ομαδική έξοδο στην εξοχή.

Αρχαίες γιορτές ήταν τα Ανθεστήρια, Χόες. Στην Αττική γιόρταζαν τα πρώτα άνθη της αμυγδαλιάς με διαγωνισμούς οινοποσίας. Άνοιγαν τους πίθους με το κρασί (πιθοίγια) και γέμιζαν τις κρασοκανάτες (χόες). Νικητής ήταν όποιος άδειαζε πρώτος την κρασοκανάτα που χώραγε περισσότερο από δύο λίτρα.

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΣΣΙΑΝΟΥ
Κάθε τέσσερα χρόνια, όπου το έτος είναι δίσεκτο, και την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου, δηλαδή στις 29 του μήνα, γιορτάζει ο Άγιος Κασσιανός. Η περίεργη αυτή γιορτή, έδωσε αφορμή για διάφορες λαϊκές ερμηνείες και περιπαίγματα.

Στη Μυτιλήνη, τη γιορτή του Αγίου Κασσιανού τη θεωρούν ως γιορτή των τεμπέληδων! Λένε μάλιστα: «Του Κασσιανού γιορτάζουν οι οκνοί (οι τεμπέληδες)». Η παράδοση από τη Μυτιλήνη, που εξηγεί τις παραπάνω εκφράσεις, είναι η εξής:

Μια μέρα που ο Χριστός γύριζε με τους Αποστόλους, έκατσε σε ένα μέρος να ξεκουραστεί. Πάνε τότε όλοι οι Άγιοι κοντά, για να του γυρέψουν δουλειά. Πάει ο Αϊ-Νικόλας και του λέει:

_ Χριστέ μου για πες μου, τι να κάνω; Λέει τότε ο Χριστός:

_ Πήγαινε να δεις ποια καράβια και καΐκια βολοδέρνουν και απέ να τα σώζεις. Πάει ο Αϊ-Τρύφωνας και του λέει:

_ Εγώ τι θέλεις να κάνω;

_ Αμ το κλαδευτήρι το χεις στη μέση σου και κρέμεται, τι ρωτάς, λοιπόν; Πήγαινε στα χωράφια και στα αμπέλια και κάνε τη δουλειά σου. Διώξε τις αρρώστιες απ τα δέντρα κι όλα τα κακά! Ένας ένας πήγαν όλοι οι Άγιοι στον Χριστό και ανέλαβαν τη δουλειά τους. Πίσω πίσω πήγε και ο Άγιος Κασσιανός και λέει:

_ Εγώ Χριστέ μου, τι να κάνω; Γέλασε τότε ο Χριστός, δε βάσταξε και του ‘πε:

_ Αμ εσύ είσαι που είσαι οκνός! Φύλαγε, λοιπόν, τον Φλεβάρη! Κι άμα δεις και τραβάει είκοσι εννιά, έμπα μέσα στο είκοσι εννιά και κάνε τη δουλειά σου. Πάλι, σα δεν έχει είκοσι εννιά, κάτσε απ όξω.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ
  • Συντήρηση κοπριάς σε λάκκους.
  • Σβάρνιση χωραφιών.
  • Φύτεμα πατατών.
  • Προετοιμασία χωραφιών για σπορά ανοιξιάτικων σιτηρών και ενίσχυση με λίπασμα.
  • Κλάδεμα αμπελιών και δέντρων.
  • Καθάρισμα μαντριών.

11 σχόλια:

  1. καλημερα και καλό μήνα!
    ένα βραβείο σε περιμένει στο blog μου!
    σε θαυμαζω γιατι κάνεις έργο, να χαίρεσαι την γλυκεια σου κρητικοπούλα και την κοράκλα σου:)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλή μέρα και καλό μήνα.Το όνομά του Φεβρουαρίου προέρχεται από το λατινικό ρήμα februare που σημαίνει καθαρίζω, εξαγνίζω. Οι Ρωμαίοι είχαν αφιερώσει το μήνα αυτό στον θεό του Άδη, Φέβρουρο και γι’ αυτό θεωρούταν μήνας των νεκρών, μήνας πένθους. Με την εξέληξη βέβαια του ημερολογίου ,ισχύουν ότι ακριβώς έγραψες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλό μήνα και σε σένα αγαπημένη φίλη Thomi! Σ΄ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια, τις ευχές και το βραβείο σου! Ήδη το έχω αναρτήσει στο ιστολόγιο και θέλω να σ΄ευχαριστήσω και εκ μέρους των μαθητών μου γι' αυτό! Χαιρόμαστε που το ιστολόγιό μας σου αρέσει κι ελπίζουμε να σου κρατάμε συντροφιά με όσα ανεβάζουμε εδώ! Να είσαι πάντα καλά, Αντώνης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καλό μήνα Κατερινάκι! Σ΄ευχαριστώ πολύ για την επίσκεψή και για όλα όσα μας αναφέρεις σχετικά με το μήνα Φεβρουάριο (ήδη τα πρόσθεσα στο κείμενο της ανάρτησης)! Αυτού του είδους οι αναρτήσεις αρέσουν ιδιαίτερα στα παιδιά, αλλά και στο ευρύτερο κοινό μας! Θα ήταν χαρά μου αν κατά καιρούς μου έστελνες (στη δ/νση akrasakis@gmail.com), ενδιαφέροντα θέματα για παιδιά και μεγάλους για να τα αναρτήσω!
    Καλό βράδυ, Αντώνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ΠΟΛΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ!ΔΕΝ ΗΞΕΡΑ ΑΠΟ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΠΑΡΕΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ Ο ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ...ΧΑΙΡΟΜΑΙ ΠΟΥ ΤΟ ΕΜΑΘΑ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Μπράβο σας !!! πολύ χρησιμες πληροφορίες !!! σας ευχαριστούμε ...!!!!!!!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. ΑΘΗΝΑ ΛΙΖΑΡΔΟΥ!!!♥Σάββατο, 15 Φεβρουαρίου, 2014

    ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ!!!:))))))))))))))))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Χαίρομαι πολύ που σας φάνηκαν χρήσιμες οι πληροφορίες, σχετικά με το όνομα του Φεβρουαρίου! Να είστε πάντα καλά και να έχετε έναν όμορφο μήνα, γεμάτο χαρούμενες στιγμές!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Φίλε μου Αντώνη, πάντα υπέροχος, τα γράφεις τόσο ωραία...και οι φωτο σου δένουν πάντα. Σε θαυμάζω. Θάλεια.

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Αγαπημένη φίλη Thalia, σ' ευχαριστώ τόσο πολύ για τα καλά σου λόγια! Χαίρομαι που σου αρέσουν οι αναρτήσεις και οι εικόνες στα "ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ". Σε ενημερώνω ότι, την επιμέλεια και το "δέσιμο" των εικόνων με τα κείμενα, την έχει αναλάβει η Πόπη (η σύζυγός μου). Σου εύχομαι έναν όμορφο, αποκριάτικο μήνα, με υγεία και πολλές χαρές σε σένα και την οικογένειά σου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!