Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2012

ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ: ΕΘΙΜΑ ΟΛΟ ΝΟΣΤΙΜΙΑ ΚΑΙ ΤΣΙΚΝΑ

Η Τσικνοπέμπτη είναι μια ετήσια τελετή, της οποίας η αρχή χάνεται μέσα στους αιώνες. Είναι η μέρα που τρώγεται κρέας. Η λέξη Τσικνοπέμπτη προέρχεται από τις λέξεις «τσίκνα» (η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος) και «Πέμπτη». Βρίσκεται στο μέσο των 3 εβδομάδων του εορτασμού του καρναβαλιού. Πρόκειται για την Πέμπτη της 2ης εβδομάδας, της Κρεατινής. Γιορτάζεται την Πέμπτη που είναι 11 ημέρες πριν την Καθαρή ∆ευτέρα. Είναι ημέρα χαράς, αλλά και προετοιμασίας για τους Ελληνορθόδοξους χριστιανούς, καθώς πλησιάζει η σαρανταήμερη περίοδος της Σαρακοστής πριν από το Πάσχα. Τη μέρα αυτή επιβάλλεται το ψήσιμο κρέατος στα κάρβουνα.


ΤΟ ΠΑΣΤΟ ΤΗΣ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗΣ
Τσικνοπέμπτη ήταν η μέρα που ετοίμαζαν το «παστό». Έβραζαν το λίπος με λίγο νερό, ραντίζοντάς το συγχρόνως με νερό. Το σούρωναν στη συνέχεια. Αυτή ήταν η «γουρναλοιφή». Φυλάγονταν σε δοχεία (πήλινα). Χρησιμοποιούνταν ως άρτυμα για όλη τη χρονιά. Στον πάτο του λεβετιού (καζανιού) έμεναν οι τσιγαρίδες που νοστίμιζαν τα φαγητά (με χόρτα, αυγά, όσπρια). Σε λεβέτι έβραζαν το κρέας με λίγο κρασί για να βγάλει λίπος, που με αυτό έβραζε. Έριχναν τα μπαχαρικά για νοστιμάδα κα τα λουκάνικα, αφού τα καθάριζαν από την καπνιά. Πρόσεχαν μην τσικνιστούν, γιατί θα χάλαγε όλο το παστό.


Μετά το βράσιμο καθάριζαν το κρέας από τα κόκαλα, έκοβαν τα λουκάνικα και τα τοποθετούσαν σε λαγήνες (δοχεία πήλινα) και τα περιέχεαν με λίπος για να σκεπαστούν οι μεζέδες. Ήταν το φαγητό για όλο το χρόνο. Μ' αυτό φίλευαν και τους ξένους. Ονομαστό φαγητό από παστό ήταν οι καγιανάδες, οι αλιμοκαγιανάδες με κρεμμύδι κι αυγά.

ΧΟΙΡΟΣΦΑΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ
Μια εβδομάδα πριν από την Τσικνοπέμπτη, με το άνοιγμα του Τριωδίου ξεκινούσε η διαδικασία της σφαγής των γουρουνιών, τα χοιροσφάγια. Γι' αυτό η εβδομάδα αυτή ονομαζόταν και σφαγαριά. Στα παλιά τα χρόνια, κάθε σπίτι έτρεφε για ένα χρόνο το γουρουνόπουλό του. Ένα καλό γουρούνι για «χοιροσφαγή» έφτανε τα 100 με 150 κιλά. Όλο το χρόνο το τάιζαν με καλαμπόκι, πίτουρα κουρκούτι, σγόρτσα (άγρια αχλάδια), βελανίδια και αποφάγια του σπιτιού (παμφάγο). Το σφάξιμο του γουρουνιού γινόταν την περίοδο των Απόκρεω, την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου, την σφαγαριά. Ήταν γιορτή για όλο το χωριό. Οι κάτοικοι σχημάτιζαν φιλικές συντροφιές και έσφαζαν «χαλάγαν» με τη σειρά τα χοιρινά τους.

ΠΟΡΟΣ: ΑΕΡΟΣΤΑΤΑ

Την Τσικνοπέμπτη «τσικνίζαν» το ψητό κρέας για να μυρίσει η γειτονιά, γιορτάζοντας την «Κρεατινή» Αποκριά και μετά την «Τυρινή». Οι νέοι έκλεβαν ένα μακαρόνι και το έβαζαν κάτω από το μαξιλάρι τους, για να ονειρευτούν ποια θα είναι η νέα που θα παντρευτούν. Εκείνες τις μέρες έφτιαχναν και αερόστατα. Ένα ελαφρύ στεφάνι, μια κόλα λεπτό χρωματιστό χαρτί κι ένα στουπί ποτισμένο με πετρέλαιο μέσα σε ένα τενεκεδάκι και τα αερόστατα ήταν έτοιμα. Τα άφηναν να πάνε ψηλά και συναγωνίζονταν ο ένας τον άλλο, ποιος θα κάνει το μεγαλύτερο και ποιο θα πάει ψηλότερα.

ΣΚΟΠΕΛΟΣ: ΤΡΙΚΟΥΒΕΡΤΟ ΓΛΕΝΤΙ
Στο χωριό Κλήμα της Σκοπέλου, οι κάτοικοι, αφού φάνε και τραγουδήσουν στα σπίτια τους, ξεχύνονται στις γειτονιές και χορεύοντας συγκεντρώνονται όλοι στο Πεύκο, όπου και συνεχίζουν το γλέντι μέχρι το πρωί.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ: ΧΟΙΡΙΝΑ ΚΑΛΟΥΔΙΑ
Σε όλη την περιφέρεια την Τσικνοπέμπτη σφάζουν χοιρινά, από τα οποία φτιάχνονται λογιών-λογιών καλούδια. Η πηχτή, οι τσιγαρίδες, τα λουκάνικα, η γουρναλοιφή και το παστό είναι ορισμένα από αυτά.

ΣΕΡΡΕΣ: ΦΩΤΙΕΣ

Στις αλάνες ανάβουν μεγάλες φωτιές, στις οποίες, αφού ψήσουν κρέας, πηδούν από πάνω τους. Τέλος, κάποιος από την παρέα με χιούμορ, αναλαμβάνει να κάνει «προξενιά» ανακατεύοντας, ταυτόχρονα, τη θράκα της φωτιάς με μία βέργα.

ΠΑΤΡΑ: H KOΥΛΟΥΡΟΥ

Στην Πάτρα υπάρχει το έθιμο της «Κουλουρούς». Η Γιαννούλα η «Κουλουρού» πιστεύει, λανθασμένα, δύο πράγματα:. Το πρώτο, ότι ο Ναύαρχος Ουίλσον είναι τρελά ερωτευμένος μαζί της και το δεύτερο, ότι έρχεται να την παντρευτεί. Έτσι, λοιπόν, ντύνεται νύφη και με την συνοδεία των πατρινών πηγαίνει στο λιμάνι της πόλης για να προϋπαντήσει τον καλό της. Γύρω της ο κόσμος ξεφαντώνει και διασκεδάζει με τα καμώματά της.

ΚΟΜΟΤΗΝΗ: Η ΚΟΤΑ
Την Τσικνοπέμπτη καψαλίζουν την κότα που θα φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (Κυριακή της Απόκρεω). Επίσης, τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσουν αυτήν την ημέρα βρώσιμα δώρα. Ο άντρας στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον λεγόμενο κούρκο, ενώ εκείνη του στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Ο έρωτας, εξάλλου, περνάει από το στομάχι.

ΚΕΡΚΥΡΑ: Η ΠΕΤΕΓΟΛΕΤΣΑ
Στην Κέρκυρα οι κοπέλες βγαίνουν στα καντούνια και κοτσομπολεύουν, ενώ οι άντρες τούς κάνουν καντάδες. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό, όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό. Η πετεγολέτσα πραγματοποιείται το βράδυ της τελευταίας Τσικνοπέμπτης στην Πιάτσα, κοντά στην τοποθεσία κουκουνάρα, της πόλης της Κέρκυρας. Εδώ στήνεται ολόκληρη παράσταση και συμμετέχουν διάφορες νοικοκυρές από τα κοντινά σπίτια της παλιάς πόλης, στην πιάτσα. Στήνεται ένα πραγματικό πετεγουλιό, κουτσομπολιό, στα παράθυρα των σπιτιών από τις νοικοκυρές και με ξεκαρδιστικές ιστορίες βγαίνουν όλα τα άπλυτα στη φόρα των υποτιθέμενων που έπεσαν σε διάφορα αμαρτήματα. Παντρεμένες με ερωμένους, ανύπαντρες με νόθους, παντρεμένοι με παντρεμένες, όλα τα εν οίκω εν δήμω.

ΙΟΣ: «Η ΦΟΙΝΙΚΗ»
Στην Ίο το βράδυ της Τσικνοπέμπτης μασκαράδες ζωσμένοι με κουδούνια προβάτων διασχίζουν με κέφι τη Χώρα, επισκεπτόμενοι σπίτια και καταστήματα. Χάρη στις προσπάθειες του Δήμου Ιητών και του Πολιτιστικού Συλλόγου Ίου «Η Φοινίκη», έχει αναβιώσει στην Ίο και το παραδοσιακό της καρναβάλι, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, με ποικίλες εκδηλώσεις.

14 σχόλια:

ΕΥΣΤΑΘΙΑ. είπε...

ΑΝΤΩΝΗ ΠΟΛΥ ΚΑΛΕΣ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ.ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΤΙΣ ΓΡΑΨΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΣΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΩ ΤΕΛΙΚΑ ΤΙ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ.ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΞΕΡΟΥΜΕ ΤΙ.

lampros lampinos είπε...

Tσικνοπέμπτη... και μόνον που ακούς το όνομα... μμμμμμ... μια μυρωδιά!!!

Magia da Inês είπε...

Tradição interessante.
Bom fim de semana!
Beijinhos.
Brasil

(⁀‵⁀,) ✿
.`⋎´✿✿¸.•°
✿¸.

Σοφία Κουτσιά είπε...

Τέλεια η μπριζολίτσα μας..Αχ να είχα άλλη μία..

ΑΘΗΝΑ ΚΑΤΣΑΓΑΝΝΗ είπε...

ΚΥΡΙΕ ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ!!!ΟΠΩΣ ΛΕΤΕ ΣΤΟΝ ΤΙΤΛΟ...ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ ΕΝΑ ΕΘΙΜΟ ΟΛΟ ΝΟΣΤΙΜΙΑ ΚΑΙ ΤΣΙΚΝΑ,ΣΥΜΦΩΝΩ ΑΠΟΛΥΤΩΣ!!!

Αστοριανή είπε...

...ποτέ δεν ήξερα τόσες λεπτομέρειες! κι εδώ, μετά από τόσα χρόνια!!! ξεχνώ και το πότε είναι ΤσικνοΠέμπτη!

Αντώνη, Πόπη μας και γλυκιά κόρη!!! Σας χαιρετώ και σας αγαπώ!
Από ...ξεμαλλιασμένη Νέα Υόρκη, με χιονιά που ακολουθεί! ΟΥΦ!
Υιώτα
αστοριανή

Σμαραγδένια Ρούλα είπε...

Καλε μας φιλε.... πραγματι πόσα εθιμα εχουμε για την τσικνοπεμτη.. που δεν τα γνωρίζουμε!!!!! να ειστε καλά που μας τα μαθαίνενετε και εμεις σαν μικρα παιδια που ειμαστε...χι..χι.. καλες αποκριες αγαπημενοι μας φιλοι...να περασατε καλα ....

Αστοριανή είπε...

Σ' ευχαριστώ, που μου τα θυμίζεις, όλα!!!!!!!!!!
και σας αγκαλιάζω, γι' αυτό!!!

Πόπη και Αντώνη μας,
είστε οι καλύτεροι!
Φιλιά,
Υιώτα
"αστοριανή", ΝΥ

Αθηνά Λιζάρδου!=] είπε...

Γεια σας κύριε!!! Πολύ ωραίο και ενδιαφέρον!!!!!!=]]]]] Ελπίζω να περάσατε καλά!!=]]] όπως κι εγώ!

Magda X Gr είπε...

Χρόνια πολλά!

Εστάλη στο facebook
https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

Ειρήνη Τρούσα-Ασημοπούλου είπε...

ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΑΝΤΩΝΗ ΜΟΥ!!!!ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!!!!ΚΑΛΗ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ!!!!!!!!!!ΠΡΟΧΤΕΣ ΠΗΡΑ ΦΙΛΑΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΑΡΙΣΤΕΑ!!!!!!!!ΜΙΑ ΧΑΡΑ ΕΙΝΑΙ!!!!!ΧΑΡΗΚΑ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΙΔΑ!!!!!!!!!

Εστάλη στο facebook
https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

Ρούλα Λιάνου είπε...

Καλησπέρα, Αντώνη!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Εστάλη στο facebook
https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

Τάσος Μπομποτάς είπε...

Καλησπέρα Αντώνη καλή τσικνοπέμπτη!!!!!!!!

Εστάλη στο facebook
https://www.facebook.com/PaidikaXamogelaAntonisKrasakis

ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ είπε...

Σας ευχαριστώ για τις όμορφες ευχές σας! Τα έθιμα του τόπου μας είναι ποικίλα και σπουδαία! Ειδικά της Τσικνοπέμπτης, θεωρούνται ξεχωριστά και γιορτάζονται με ιδιαίτερη χαρά, κέφι και ζωντάνια! Αξίζει να τα μαθαίνουμε και αν μπορούμε να τα ζούμε κι από κοντά. Έτσι μόνο εξασφαλίζεται η συνέχειά τους και περνάνε από γενιά σε γενιά!
"Καλές Απόκριες" σε όλους και όλες!
Αντώνης

Δημοσίευση σχολίου

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, για να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!