Δευτέρα, 25 Μαρτίου 2013

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΥ

Ο μπακαλιάρος ή αλλιώς βακαλάος, αυτό το τόσο νόστιμο και θρεπτικό ψάρι, μπήκε στο τραπέζι μας τον 15ο αιώνα και κατάφερε να διεκδικήσει επιτυχώς τη δική του θέση στο εθνικό μας εδεσματολόγιο. 


Παρόλο που η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί, παράλληλα, και περίοδο νηστείας, η εκκλησία επέτρεψε να υπάρχουν δυο ημέρες όπου θα επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Μία από αυτές τις γιορτές είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, όπου παραδοσιακά συνηθίζεται εκείνη την ημέρα να τρώμε μπακαλιάρο με σκορδαλιά. Η δεύτερη ημέρα εξαίρεσης της νηστείας είναι η Κυριακή των Βαΐων.  

Πώς, όμως, καθιερώθηκε αυτό το έθιμο και πώς ενσωματώθηκε στις διατροφικές μας συνήθειες ο μπακαλιάρος και όχι άλλο ψάρι, ώστε να αποτελεί το «πιάτο» της ημέρας;

Παλιά, όσοι ζούσαν σε παραθαλάσσιες περιοχές, δεν είχαν πρόβλημα να τρώνε φρέσκα ψάρια σε καθημερινή βάση. Για τον ορεινό πληθυσμό όμως, η μεταφορά του ψαριού αντιμετώπιζε προβλήματα, μιας και δεν υπήρχαν τα μέσα μεταφοράς του φρέσκου ψαριού πριν αυτό αλλοιωθεί. Όταν, λοιπόν, εισήχθηκε ο μπακαλιάρος τον 15ο αιώνα, ήταν ιδανικός, γιατί αποτελούσε την εύκολη λύση για να τον προμηθευτεί κανείς και επιπλέον, ήταν ένα φτηνό ψάρι, το οποίο μπορούσε να διατηρηθεί και εκτός ψυγείου με τη χρήση αλατιού. Έτσι, λοιπόν, καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος υγράλατος με σκορδαλιά να αποτελεί το εθνικό μας φαγητό για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου. 


Η ιστορία όμως του μπακαλιάρου, ξεκίνησε με την εποχή των Βίκινγκς, όπου πρωτοεμφανίστηκε σαν εμπορικό προϊόν περί το 800 μ.Χ. Μάλιστα, λέγεται ότι κυνηγώντας βακαλάους οι Βίκινγκς ανακάλυψαν κατά λάθος το «νέο κόσμο». Τη σκυτάλη από αυτούς πήραν οι Βάσκοι ψαράδες, οι οποίοι ξεκίνησαν το εμπόριο του μπακαλιάρου από το Μεσαίωνα και οδηγήθηκαν στο πάστωμά του, μέσα από το οποίο πέτυχαν πρώτον, να έχουν φαγητό που διατηρείται στα μακρινά τους ταξίδια και δεύτερον, βρήκαν μια τροφή νηστίσιμη, αλλά και φθηνή για το λαό της Ισπανίας. Οι Βάσκοι, μάλιστα, επειδή ο βακαλάος κάλυπτε μεγάλο μέρος της διατροφής των κατοίκων της Ενδοχώρας που δε μπορούσαν να πηγαίνουν συχνά στα παράλια για να προμηθεύονται φρέσκα ψάρια, ονόμασαν τον παστό μπακαλιάρο «ψάρι του βουνού».

Αξίζει να σημειώσουμε ότι στις μέρες μας, την παγκόσμια πρωτιά σε κατανάλωση μπακαλιάρου κατέχει η Πορτογαλία, διότι οι Πορτογάλοι έχουν δημιουργήσει εκατοντάδες διαφορετικές συνταγές για την αξιοποίησή του στην εθνική τους διατροφή, ενώ κατά παράδοση τον αποκαλούν «πιστό φίλο».

4 σχόλια:

  1. τώρα στις 25 Μαρτίου... θα έχουμε κι εμείς μεγάλη κατανάλωση!! για το καλό!!!
    Χρόνια πολλά!!! με τον εύγεστο μπακαλιάρο...με μια ωραία σκορδαλιά εννοείται!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Χρόνια Πολλά", Lamprini! Τηρήσαμε το έθιμο του μπακαλιάρου και φέτος! Να είμαστε καλά και του χρόνου!
      Αντώνης

      Διαγραφή
  2. Νοστιμότατος ειναι οπως και να τον ψήσεις... και θρεπτιικό ψαρι.....μας λύνει τα χερια πολλες φορές του φρέσκου ψαριού..............τον βρίσκεις τωρα και ξαλμυρισμενο.....αλλα κατεψυγμενο... να εισατε καλά φιλοι μου...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ρούλα, τον τιμήσαμε τον μπακαλιάρο ποικιλοτρόπως!!! Και του χρόνου, με υγεία!
      Αντώνης

      Διαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!