Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου 2013

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ-ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ-ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ


Υποκείμενο του ρήματος της πρότασης είναι η λέξη που απαντά στην ερώτηση «ποιος;», «ποια;», «ποιο;», «ποιοι;», «ποιες;», «ποια;» και είναι σε πτώση ονομαστική.

π.χ. Ο Γιώργος βλέπει τηλεόραση. 
Ερώτηση: Ποιος βλέπει; 
Απάντηση: Ο Γιώργος (υποκείμενο/ ονομαστική)

Αντικείμενο του ρήματος της πρότασης είναι η λέξη που απαντά στην ερώτηση «τι;», «ποιον;», «ποια;», «ποιο;», «ποιους;», «ποιες;», «ποια;» και είναι σε πτώση αιτιατική. 

π.χ. Ο δάσκαλος διορθώνει την ορθογραφία.
Ερώτηση: Τι διορθώνει;
Απάντηση: Την ορθογραφία (αντικείμενο/ αιτιατική)

Κατηγορούμενο του ρήματος της πρότασης είναι η λέξη που δίνει μια ιδιότητα στο υποκείμενο του ρήματος και βρίσκεται στην ίδια πτώση με αυτό, δηλαδή στην ονομαστική. Έτσι, το ξεχωρίζουμε εύκολα από το αντικείμενο που είναι σε πτώση αιτιατική. Το κατηγορούμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό, επίθετο, μετοχή. 

Τα ρήματα που συνδέουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο λέγονται συνδετικά και είναι τα εξής: είμαι, γίνομαι, φαίνομαι, μοιάζω, διορίζομαι, απομένω, βρίσκομαι, γεννιέμαι, μένω, πεθαίνω, στέκομαι, λέγομαι, υπηρετώ, φυτρώνω, αποδεικνύομαι, δείχνομαι, θεωρούμαι, λογαριάζομαι, εκλέγομαι, νομίζομαι, παρουσιάζομαι, ονομάζομαι, αναγνωρίζομαι, ανακηρύσσομαι, κληρώνομαι, ζω, χειροτονούμαι κ.λπ.

π.χ. Η Καίτη έγινε αρχιτέκτονας. 
Ερώτηση: Τι έγινε η Καίτη;
Απάντηση: Αρχιτέκτονας (κατηγορούμενο/ ονομαστική) 
Είναι στην ίδια πτώση με το υποκείμενο του ρήματος (Καίτη/ ονομαστική) και του δίνει κάποια ιδιότητα (αρχιτέκτονας/ ονομαστική).

Βρείτε στις παρακάτω προτάσεις το ρήμα, το υποκείμενο, το αντικείμενο ή το κατηγορούμενο:
  • Η μαμά ταΐζει το μωρό.
  • Ο Γιάννης είναι αδιάβαστος.
  • Ο τεχνίτης επισκευάζει το ψυγείο.
  • Η γιαγιά πλέκει μια μπλούζα.
  • Ο ζωγράφος ζει μοναχικά.
  • Το σκυλάκι βρέθηκε πληγωμένο.
  • Οι εργάτες σκάβουν χαντάκι.
  • Η θάλασσα είναι ήρεμη.
  • Τα παιδιά παίζουν ποδόσφαιρο.
  • Ο δάσκαλος έγραψε στον πίνακα.
  • Η Μαριλένα είναι ευγενική.
  • Ο πατέρας είναι πρόεδρος.
  • Η αστυνομία συνέλαβε τον κλέφτη.
  • Ο ουρανός είναι συννεφιασμένος.
  • Η μαμά μαγείρεψε παστίτσιο.
  • Ο παπαγάλος είναι πολύχρωμος.
  • Ο Παύλος έγινε γιατρός.
  • Η αδελφή μου διαβάζει αγγλικά.
  • Η εκδρομή ήταν ωραία.
  • Η λεκάνη είναι πλαστική. 
  • Ο διάλογος ήταν έντονος.
  • Οι μηχανικοί κατασκεύασαν γέφυρα.
  • Η συνομιλία ήταν ευχάριστη.
  • Η Ελένη ζει πλουσιοπάροχα.
  • Ο Ιάκωβος χειροτονήθηκε ιερέας.
  • Η Ελπίδα ονομάζεται Παπαθανασίου.
  • Ο θείος μου εκλέχθηκε δήμαρχος. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!