Σάββατο, 19 Μαρτίου 2011

Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Έρευνες υποστηρίζουν πως 1 στα 7 παιδιά παιδικής και εφηβικής ηλικίας έχουν κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα, όπως προβλήματα στην επικοινωνία και στη γλώσσα, ελλειμματική προσοχή, υπερκινητικότητα, τικ, ενούρηση, προβλήματα προσαρμογής, προβλήματα διαγωγής, συναισθηματικά προβλήματα, ψύχωση. 


Αυτά τα προβλήματα δημιουργούνται είτε από γενετική προδιάθεση, είτε από προβληματικό περιβάλλον (π.χ. σπίτι, σχολείο κ.λπ.), είτε από συνδυασμό και των δύο. Λόγω του ότι, καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη, το παρόν άρθρο θα εστιαστεί στην πρόληψη και διαπαιδαγώγηση. Επειδή το φυσιολογικό και το προβληματικό, καμιά φορά, είναι δυσδιάκριτo, είναι καλό να πούμε πως κάποιοι φόβοι και προβλήματα είναι φυσιολογικά και μερικές φορές αναγκαία στην ομαλή ανάπτυξη του παιδιού. 

Έτσι π.χ. ο φόβος των σκυλιών σε ένα 2χρονο παιδί, ο φόβος των μαγισσών και του μπαμπούλα σε ένα 6χρονο παιδί, ο τραυλισμός για ένα 4χρονο παιδί είναι φυσιολογικά και αναγκαία για την ομαλή του ανάπτυξη. Γι΄ αυτό είναι καλό να γνωρίζουμε την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών, π.χ. Πως μέχρι και την ηλικία των 4 ετών το παιδί δεν έχει τη νοητική ικανότητα να καταλάβει ότι οι άλλοι σκέφτονται διαφορετικά από αυτό, ενώ μέχρι την ηλικία των 7 ετών το παιδί δεν έχει δυνατότητα ανάληψης ευθυνών. 

Η φροντίδα των γονέων δεν χρειάζεται να είναι τέλεια, αλλά αρκετά καλή, που σημαίνει οι γονείς να προσαρμόζονται στις ανάγκες του παιδιού, να κατεβαίνουν στο επίπεδό του και ομαλά να το εισάγουν στην πραγματικότητα και στους περιορισμούς που αυτή έχει, για να μπορέσει το παιδί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της πραγματικότητας, να αποκτήσει ταυτότητα και να έχει ουσιαστικές σχέσεις με συνανθρώπους. 

Η διαπαιδαγώγηση του παιδιού ξεκινά από την εγκυμοσύνη. Κατά την κυοφόρηση και τους πρώτους μήνες ζωής, για τις παθήσεις του παιδιού ευθύνεται αποκλειστικά η μητέρα και για να αποφευχθούν τα προβλήματα και να βοηθηθεί η καλή ανάπτυξη του παιδιού, η μητέρα που κυοφορεί ή μόλις γέννησε, πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή γαλήνη. Έχει αποδειχτεί πως ο θηλασμός είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα για το παιδί, γιατί ενθαρρύνει τη νοητική, ψυχολογική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, με θετική συνέπεια για όλη την παιδική και εφηβική ηλικία, ενώ αν λείπει ο θηλασμός, το παιδί μεγαλώνει με ψυχολογικές ελλείψεις. 

Στη βρεφική ηλικία η ανάπτυξη του ψυχισμού γίνεται μέσω της σχέσης που αναπτύσσει το βρέφος, αρχικά με τη μητέρα και έπειτα με τον πατέρα. Γι΄ αυτό πρέπει να υπάρχει συναισθηματική σταθερότητα και ο απογαλακτισμός να γίνει ομαλά και σταδιακά. Δηλαδή, στην ηλικία έως 12 μηνών, αν οι γονείς είναι σταθερά πάροχοι τροφής, ζεστασιάς και ασφάλειας, το παιδί μαθαίνει να κατέχει την ελπίδα. Στην ηλικία των 1 έως 3 ετών, αν οι γονείς ενθαρρύνουν την αυτονομία, το παιδί αποκτά την ικανότητα να χειρίζεται μόνο του τα προβλήματά του και αποκτά τη δύναμη της θέλησης. Στην ηλικία 3 έως 6 ετών, αν οι γονείς ενθαρρύνουν τη διάθεση του παιδιού να παίρνει πρωτοβουλίες, καθώς το βοηθούν να κάνει ρεαλιστικές και κατάλληλες επιλογές, το παιδί αναπτύσσει την πρωτοβουλία και ανεξαρτησία στο να σχεδιάζει και να πραγματοποιεί δραστηριότητες, με συνέπεια να αποκτά το αίσθημα του σκοπού στη ζωή του. 

Από τα 6 έως τα 12, αν το παιδί ενθαρρύνεται να κάνει πράγματα και επιβραβεύεται για τις επιτεύξεις του, γίνεται επιμελής και αποκτά το αίσθημα την επάρκειας, ικανότητας και αυτοπεποίθησης. Από τα 13 έως τα 19 χρόνια, οι έφηβοι πλέον παλεύουν να αποκτήσουν ταυτότητα, τη δυνατότητα να βάζουν όρια, να δεσμευτούν σε μια κατεύθυνση της ζωής τους, να ισορροπήσουν μεταξύ του "τι έχω" και "τι θα κάνω με αυτό". Επίσης, να απαντήσουν στην εσωτερική τους ερώτηση: "ποιος είμαι και τι κάνω στη ζωή μου". 

Γι΄ αυτό ψάχνουν έναν ρόλο στη ζωή τους που να περικλείει τη φιλοσοφία της ζωής τους, να είναι ξεκάθαρος ρόλος, να είναι δική τους επιλογή, να νιώθουν ότι ανήκουν κάπου και να δεσμευτούν με πάθος, πίστη και αφοσίωση σ' αυτό το σκοπό. Γι΄ αυτό μια ξεκάθαρη και χωρίς μπερδέματα και αντιφάσεις ταυτότητα και ιδεολογία, θα τους χαρίσει τη βάση για την ψυχολογική ισορροπία ολόκληρης της ζωής τους. 

Ένα σημαντικό εύρημα ερευνών για την ψυχική υγεία των παιδιών, είναι το γεγονός πως, μια ομαλή και σταδιακή απεξάρτηση και αυτονομία από το παιδί βοηθούν την ανάπτυξή του και πως, όσο πιο πολύ οι γονείς μιλούν στο παιδί και όσο λιγότερο αυτό βλέπει τηλεόραση, ευνοείται η ανάπτυξη της ομιλίας και των ψυχοκοινωνικών του δεξιοτήτων. Επίσης, κάτι ακόμα πιο σημαντικό είναι η ισορροπία των γονέων και η χρησιμοποίηση της ισορροπίας (ο χρυσός κανόνας) στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους. 

Δηλαδή, π.χ. ενώ ο υπερβολικά πολύς έλεγχος του παιδιού προκαλεί φοβίες, άγχη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κατάθλιψη, ο υπερβολικά λίγος έλεγχος προκαλεί αρνητισμό, επιθετικότητα και ανυπακοή, γι΄ αυτό το παιδί μεγαλώνει ομαλά όταν χρησιμοποιείται η ισορροπία και τα δίκαια όρια στη διαπαιδαγώγηση. Επίσης, λειτουργεί ευεργετικά για το παιδί η ισορροπία μεταξύ πολλής και λίγης προστατευτικότητας, πολλής και λίγης επιβράβευσης, πολλής και λίγης προσοχής, πολλών και λίγων απαγορεύσεων, πολλής και λίγης γονικής εμπλοκής στα θέματα του παιδιού, πολλής και λίγης δυνατότητας συναισθηματικής έκφρασης.

Σημαντική, επίσης, είναι και η ίση κατανομή της προσοχής των γονέων, μεταξύ των παιδιών, για να αποφεύγονται τα μαλώματα και οι ζήλιες. Η αρετή της ισορροπίας που βάζουν οι γονείς σε όλες τις διαστάσεις της ζωής του παιδιού τους, το μαθαίνει να ισορροπεί στη ζωή του, να μη νιώθει μπερδεμένο, με συνέπεια να μην έχει ψυχολογικά προβλήματα και να μεγαλώσει υγιές και έτοιμο για την κοινωνία.

3 σχόλια:

  1. Αν σκοπος όλων των γονεων ειναι να δημιουργησουμε ευτυχισμένα παιδια, τοτε ολα θα ερθουν μονα τους.Δυστυχως όμως και μεις οι γονεις φορτωνουμε με τοσο άγχος τα παιδιά μας για να τα προλάβουν όλα και να τα πετύχουν που συντελουμε αρνητικά στην ψυχολογια τους.Μήπως και μεις πρέπει να αλλάξουμε τακτική?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και η εφηβεια ειναι πολυ δυσκολη οταν δε μπορεις να επικοινωνησεις με το παιδι σου και λες αυτο ειναι το δικο μου παιδι; Αλλα νομιζω με υπομονη και αγαπη κατι γινεται...

    Εστάλη στο facebook
    https://www.facebook.com/AntonisKrasakisPaidikaXamogela

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Λιγότερα ψυχολογικά προβλήματα στα παιδιά εμφανίζονται όταν οι γονείς χρησιμοποιούν ισορροπία και δίκαια όρια στη διαπαιδαγώγησή τους. Είναι γεγονός, ότι πολλές φορές οι ίδιοι είναι πολύ απαιτητικοί και τα φορτώνουν με περισσότερο άγχος για το σχολείο και τις επιδόσεις τους. Σε όλα χρειάζεται μέτρο και πρέπει να φροντίσουν ν' αλλάξουν τακτική ως προς την υπερβολική προστατευτικότητα, τις απαιτήσεις και τις απαγορεύσεις.

    Η εφηβική "αυθάδεια" από την άλλη, μπορεί να αντιμετωπιστεί με τις κατάλληλες στρατηγικές διαχείρισης από την πλευρά των γονέων, οι οποίοι πρέπει να θέτουν συγκεκριμένους και ξεκάθαρους κανόνες επικοινωνίας στην οικογένεια για να αποφεύγονται, όσο είναι εφικτό, οι τσακωμοί και οι γκρίνιες. Θα πρέπει πρώτοι εκείνοι να δίνουν το καλό παράδειγμα στα παιδιά τους, να τα επαινούν όταν χρειάζεται, να κάνουν χιούμορ κάποιες φορές, αλλά και να μη διστάζουν να ζητούν βοήθεια από το οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον, από άτομα πιο ήρεμα και πιο υπομονετικά, τα οποία μπορούν να τα προσεγγίσουν καλύτερα...

    Υπομονή χρειάζεται στα δύσκολα κι επιμονή, ώστε η καθημερινότητα όλων στο σπίτι να είναι πιο ήπια και ήρεμη.

    Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι: "ΓΟΝΙΟΣ ΔΕΝ ΓΕΝΝΙΕΣΑΙ! ΓΙΝΕΣΑΙ!"

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!