Πέμπτη, 4 Αυγούστου 2011

ΠΑΓΩΤΟ: ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ, ΑΠΟΛΑΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΔΡΟΣΙΣΤΙΚΟ

Το παγωτό είναι παρασκεύασμα του γάλακτος, γνωστό από την αρχαιότητα και πολύ διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο. Περιέχει λίπος, πρωτεΐνες, ζάχαρη. Κάποια είδη παγωτού περιέχουν σοκολάτα, καφέ ή φρούτα, που δημιουργούν ανάλογες γεύσεις. Όλα, όμως, τα παγωτά περιέχουν πρόσθετα, δηλαδή χρωστικές, αρωματικές ουσίες και σταθεροποιητές.



Το παγωτό είναι επιδόρπιο, όχι γεύμα. Ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά, δεν μπορεί να υποκαταστήσει ένα γεύμα που αποτελείται από φυσικές τροφές, όπως φρέσκο γάλα, φρούτα ή λαχανικά. Τα παγωτά διατηρούνται στην κατάψυξη. Η κατάψυξη είναι ένας πολύ καλός τρόπος συντήρησης τροφίμων, ο οποίος όμως, προϋποθέτει την τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής και λειτουργίας των μηχανημάτων για τη διατήρησής τους.

Τα παγωτά διακρίνονται σε τυποποιημένα και χύμα:

α. ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΑΓΩΤΑ
Πωλούνται από supermarket, περίπτερα, ψιλικατζίδικα κ.λπ. Στην κατηγορία των τυποποιημένων ανήκουν αυτά που διατίθενται σε κυπελάκι, χωνάκι ή ξυλάκι, οι γρανίτες, τα σορμπέ φρούτων και αυτά που χαρακτηρίζονται ως διαιτητικά ή τύπου 0%.  Το παγωτό ξυλάκι έχει λιγότερες θερμίδες σε σύγκριση με το κυπελάκι, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει επικάλυψη σοκολάτας. Οι γρανίτες και τα σορμπέ αποτελούν την ιδανικότερη επιλογή για όσους δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της "γραμμής" τους, καθώς παρέχουν τις λιγότερες θερμίδες συγκριτικά με όλες τις υπόλοιπες διαθέσιμες γεύσεις παγωτού. 

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τα διαιτητικά παγωτά ή τύπου 0% καταλαμβάνουν σημαντικό χώρο στα ψυγεία των καταστημάτων. Περιέχουν υποκατάστατα ζάχαρης (π.χ. ασπαρτάμη, σορβιτόλη ή μαλτοδεξτρόζη) αντί για ζάχαρη και μικρή ή μηδενική (τύπου 0% + 0%) ποσότητα λίπους, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα αγαπητά σε άτομα που επιθυμούν να διατηρήσουν μια καλλίγραμμη σιλουέτα. Φυλάσσονται, σε ειδικούς καταψύκτες. Αυτοί δεν πρέπει να είναι εκτεθειμένοι στον ήλιο, δεν πρέπει να είναι υπερβολικά γεμάτοι και δεν πρέπει να περιέχουν άλλα προϊόντα, εκτός από παγωτά. Πρέπει να είναι σχολαστικά καθαροί και να έχουν θερμοκρασία κάτω από -18οC.


Δεν πρέπει να αγοράζουμε τα τυποποιημένα παγωτά, όταν:

  • Δεν έχουν την απαιτούμενη σκληρότητα ή παρατηρούμε κάποια προβλήματα στη λειτουργία του καταψύκτη.
  • Το χαρτί της συσκευασίας είναι υγρό ή κολλημένο πάνω στο παγωτό ή σχισμένο ή η συσκευασία έχει σχήμα διαφορετικό από αυτό που φαίνεται στα διάφορα διαφημιστικά της παρασκευάστριας εταιρίας. Συνήθως, στους καταψύκτες επάνω υπάρχει η σχετική αφίσα.
  • Αυτά που είναι συσκευασμένα σε κύπελλα, παρουσιάζουν υπερχείλιση στο καπάκι.
  • Είναι μαλακά, υδαρή, η υφή τους μοιάζει με αυτή του γιαουρτιού ή του βουτύρου ή με κόκκους άμμου.
  • Εμφανίζουν ίζημα ή θρυμματίζονται σε μικρά κομματάκια ή περιέχουν μικροκρυστάλλους (μικρά παγάκια) ή έχουν σχήμα παραμορφωμένο. Αυτά τα χαρακτηριστικά δείχνουν ότι το παγωτό, κάποια στιγμή, αποψύχθηκε και καταψύχθηκε πάλι.
  • Έχουν γεύση πικρή, ξινή ή αλμυρή.
  • Η οσμή τους δεν είναι ευχάριστη. 

ΑΛΛΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
  • Το χρώμα στα παγωτά είναι συνήθως αποτέλεσμα χρωστικών ουσιών. Προσοχή λοιπόν στα έντονα χρώματα, γιατί οι χρωστικές ουσίες είναι χημικά.
  • Σύμφωνα με το νόμο, η αναγραφή των ημερομηνιών παραγωγής και κατανάλωσης είναι υποχρεωτική, μόνο για τις συσκευασίες οικογενειακού τύπου και όχι για τις ατομικές συσκευασίες. Βέβαια, κάποιες βιομηχανίες αναγράφουν αυτές τις ημερομηνίες ακόμα και στις ατομικές συσκευασίες. Πάντα ελέγχουμε τη συσκευασία και σε περίπτωση που αναγράφεται η ημερομηνία λήξης, διαλέγουμε την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη.
  • Όταν μεταφέρουμε τα παγωτά που αγοράσαμε στο σπίτι, τα βάζουμε αμέσως στον καταψύκτη. Η μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις, πρέπει να γίνεται σε ισοθερμικές συσκευασίες. 


    β. ΠΑΓΩΤΑ ΧΥΜΑ 
    Πωλούνται από ζαχαροπλαστεία-εργαστήρια παρασκευής παγωτών. Τα παγωτά χύμα είναι εκείνα που έχουν γεύση σοκολάτας και διαθέτουν υψηλότερη περιεκτικότητα λίπους σε σχέση με τη βανίλια, ενώ οι γεύσεις φρούτων αποδίδουν τις λιγότερες θερμίδες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν τα παγωτά τύπου παρφέ, τα οποία υπερτερούν σε λίπος και συνεπώς σε θερμίδες.

    Αν αγοράζουμε παγωτό χύμα, πρέπει να γνωρίζουμε καλά το εργαστήριο που το παρασκευάζει. Οι κανόνες υγιεινής και καθαριότητας πρέπει να τηρούνται αυστηρά. Το προσωπικό, τα σκεύη και τα μηχανήματα που έρχονται σε επαφή με παγωτό, πρέπει να είναι σχολαστικά καθαρά.

    Το παγωτό χύμα φυλάσσεται σε ειδικές βιτρίνες. Αυτές πρέπει να είναι καθαρές, δηλαδή να μην υπάρχουν υπολείμματα παγωτού ή γάλακτος στα τοιχώματά τους. Η θερμοκρασία τους πρέπει να είναι κάτω από τους -10οC. Η διαφορά των 8οC στη θερμοκρασία, ανάμεσα σε αυτή των καταψυκτών, για τα τυποποιημένα παγωτά και σε αυτή των ειδικών βιτρινών, οφείλεται στο γεγονός ότι το χύμα παγωτό, στους -18οC, είναι ιδιαίτερα σκληρό και δεν μπορεί να σερβιριστεί. Οι ειδικές βιτρίνες πρέπει να είναι τοποθετημένες σε απόσταση ενός μέτρου από την είσοδο του καταστήματος, ώστε να αποφεύγονται σκόνη και καυσαέρια. Επίσης, δεν πρέπει να τις "χτυπάει" ο ήλιος. 


    Το ειδικό κουτάλι σερβιρίσματος του παγωτού χύμα πρέπει να βρίσκεται μέσα σε διαφανές δοχείο, με νερό συνεχούς ροής. Αν το νερό δεν είναι συνεχούς ροής, τότε πρέπει να αλλάζεται κάθε μία ώρα, για να αποφεύγεται η δημιουργία βακτηρίων που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην υγεία των καταναλωτών. Αν δεν είμαστε σίγουροι ότι το νερό αλλάζεται κάθε ώρα, απαιτούμε να πλυθεί το ειδικό κουτάλι παρουσία μας, για να απομακρυνθούν τυχόν υπολείμματα γάλακτος.

    Τα σκεύη όπου φυλάσσεται το χύμα παγωτό, δεν πρέπει να έχουν υπολείμματα παγωτού ή γάλακτος στα τοιχώματά τους, λίγο πάνω από την επιφάνεια του παγωτού. Αυτό δείχνει ότι το παγωτό έλιωσε και ξαναπάγωσε.

    ΠΡΟΣΟΧΗ
    • Τα παγωτά που έχουν λιώσει και ξαναπαγώσει δεν πρέπει ποτέ να καταναλώνονται, γιατί είναι πιθανόν αλλοιωμένα.
    • Προσοχή στην παχυσαρκία, γιατί ένα κανονικό παγωτό δίνει περίπου 300 θερμίδες, στον οργανισμό μας.
    • Τα παγωτά "light" που αναγράφουν ότι περιέχουν 0% λιπαρά και 0% ζάχαρη, δίνουν στον οργανισμό μας μέχρι και 200 θερμίδες, γιατί περιέχουν γλυκαντικές ουσίες. Αν έχουν επικάλυψη, οι θερμίδες αυξάνονται γιατί περιέχουν και λιπαρά.
    • Η δροσιά ενός παγωτού είναι μόνο στιγμιαία. Οι πολλές θερμίδες που μας δίνει, όταν "καίγονται" στον οργανισμό μας, αυξάνουν το αίσθημα της θερμότητας και μας δημιουργούν την αίσθηση ότι ζεσταινόμαστε και ότι διψάμε περισσότερο από ότι πριν την κατανάλωση του παγωτού. 


      Η ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΩΤΟΥ
      Το παγωτό είναι η συνηθέστερη επιλογή, όταν θέλουμε να δώσουμε μια νότα δροσιάς τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού. Αποτελεί την καλύτερη παρέα στην παραλία, ενώ συνδυάζεται υπέροχα με φρούτα, κέικ ή άλλα γλυκίσματα. Αναμφισβήτητα μιλάμε για τη δημοφιλέστερη καλοκαιρινή λιχουδιά. Η σύστασή του εξαρτάται από το είδος και την ποιότητά του.

      Σε γενικές γραμμές, οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του είναι: γάλα, αβγά, βούτυρο, κρέμα γάλακτος, χυμοί φρούτων και πρόσθετα τροφίμων, όπως γλυκαντικές ουσίες, σταθεροποιητές, γαλακτωματοποιητές, χρωστικές και αρωματικές ύλες. Δεν είναι λίγες οι φορές, όμως, που τα παγωτά εμπλουτίζονται με επιπρόσθετα συστατικά, μεταξύ των οποίων είναι κομμάτια ή σιρόπι σοκολάτας, ξηροί καρποί, σιρόπι καραμέλας και κομμάτια φρούτων.

      Η ενεργειακή αξία ενός παγωτού κυμαίνεται από 75 έως 240 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια και παρέχει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη, καθώς επίσης και σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, φωσφόρου και βιταμίνης Α στον οργανισμό.

      Αναλυτικότερα, η ενεργειακή αξία (θερμίδες/100 γραμμάρια) των κυριότερων τύπων παγωτού είναι:

      Σοκολάτα: 235
      Παρφέ: 220
      Βανίλια: 180
      Φρούτων: 130
      "Διαιτητικό" ή τύπου 0%: 125
      Γρανίτα: 105

      Για να μην δημιουργηθούν, λοιπόν, προβλήματα με το σωματικό σας βάρος κατά την καλοκαιρινή περίοδο, οι επιστήμονες διαιτολόγοι σας συμβουλεύουν:

      • Απολαύστε ένα δροσιστικό παγωτό κατά τους θερινούς μήνες, αλλά με μέτρο (1-2 φορές την εβδομάδα).
      • Προτιμήστε παγωτό με γεύση βανίλιας ή φρούτων, αντί σοκολάτας.
      • Αποφύγετε την κατανάλωση παγωτού με επιπρόσθετα συστατικά, όπως ξηροί καρποί, κομμάτια σοκολάτας ή μπισκότου, σιρόπι καραμέλας κ.ά.
      • Οι γρανίτες, το παγωμένο γιαούρτι με μέλι ή φρούτα και το ζελέ με φρούτα αποτελούν εξίσου δροσιστικές και πιο υγιεινές επιλογές. Προτιμήστε τα!

      2 σχόλια:

      1. Δύσκολη εποχή γι' αυτήν την ανάρτηση... ειδικά εκεί που λέει για θερμίδες...
        πωπω... τι κάνεις τώρα, Αντώνη!

        ΑπάντησηΔιαγραφή
      2. Δίκιο έχεις φίλε μου, δεν παύει το παγωτό να αποτελεί έναν δροσιστικό πειρασμό για όλους μας.
        Αντώνης

        ΑπάντησηΔιαγραφή

      Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό για τους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!