Σάββατο, 3 Σεπτεμβρίου 2011

ΣΤΑΦΥΛΙ: Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ, ΠΛΟΥΣΙΟ ΣΕ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΑΛΑΤΑ

Το σταφύλι είναι ο καρπός του αμπελιού (κλήμα, Vitis Vinifera) και θεωρείται ο βασιλιάς των φρούτων, γιατί είναι μία από τις ωφελιμότερες τροφές του ανθρώπου, η πιο πλούσια σε βιταμίνες και οργανικά άλατα που χρειάζεται το σώμα από κάθε άλλο είδος τροφής. Όση θρεπτική αξία υπάρχει σε ένα κιλό σταφύλια, δε βρίσκεται σε 10 μεγάλες μπριζόλες ή σε 20 αυγά!


Η προσφορά του στον οργανισμό μας είναι πολύτιμη, καθώς:

  • Είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α, B και C, σε σταφυλοσάκχαρα και σε κάλιο. Έχει αντιοξειδωτική και αντικαρκινική δράση, λόγω της ρεσβερατρόλης που βρίσκεται στη φλούδα του.
  • Περιέχει τα 10 (από τα 16) πιο βασικά μεταλλικά στοιχεία που είναι απαραίτητα για τον οργανισμό μας.
  • Ο χυμός του θεωρείται το ίδιο πλούσιος σε σάκχαρα, μεταλλικά άλατα και λευκωματούχες ουσίες, με το μητρικό γάλα.
  • Το άφθονο νερό του είναι υγιεινότατο και είναι το μόνο αποτελεσματικό αντιφάρμακο υγρό κατά της αυτοδηλητηρίασης.
  • Καταπολεμά την κατακράτηση των υγρών.


Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ
Το σταφύλι έχει μια μακρόχρονη ιστορία. Τα αμπέλια ξεκίνησαν να καλλιεργούνται από την εποχή του χαλκού, καθώς κουκούτσια από σταφύλια βρέθηκαν σε κατοικίες της εποχής αυτής. Επίσης, σε επιγραφές γίνονται αναφορές στην άμπελο, ενώ παραστάσεις σε τοίχους απεικονίζουν ανθρώπους να καλλιεργούν αμπέλια και να μαζεύουν σταφύλια. Οι εικόνες και οι γραφές αυτές χρονολογούνται στα 2.500 χρόνια π.Χ.

Το σταφύλι διαδραμάτισε ένα σημαντικό ρόλο σε πολυάριθμες βιβλικές ιστορίες, όπου αναφέρεται ως «φρούτο της αμπέλου». Επίσης, το σταφύλι απεικονίστηκε με ιερογλυφικά, σε αρχαίους αιγυπτιακούς τάφους. Κατά τη διάρκεια των αρχαίων ελληνικών και ρωμαϊκών πολιτισμών, το σταφύλι κατέχει τιμητική θέση για τη χρήση του στην οινοπαραγωγή.

 
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διόνυσου και της Αριάδνης. Σε άλλο μύθο, ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλιά της Αιτωλίας, Οινέα. Καθώς έβοσκε τις κατσίκες του, παρατήρησε ότι μια από αυτές, τρώγοντας συνέχεια ένα συγκεκριμένο καρπό, πάχαινε περισσότερο από τις άλλες. Μάζεψε τότε αρκετούς καρπούς και τους πρόσφερε στο βασιλιά του. Εκείνος παρασκεύασε ένα χυμό, τον οποίο ονόμασε «οίνο», στον δε καρπό έδωσε το όνομα του βοσκού του (σταφύλι).

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με κάποιους ερευνητές, η πρώτη καλλιέργεια αμπελιού έγινε στην Κρήτη, ενώ για κάποιους άλλους στη Θράκη και χρονολογείται γύρω στο 1.000 π.Χ. Ο Όμηρος αναφέρεται στο αμπέλι και το κρασί με τις ονομασίες Οίνη, Οινόη, Οινιάδα κ.ά. Στη συνέχεια, οι Έλληνες και οι Φοίνικες μετέφεραν αμπέλια στην ιταλική χερσόνησο και η Σικελία έγινε κέντρο παραγωγής σταφυλιών.

Γύρω στο 600 π.Χ. Φοίνικες διέδωσαν την καλλιέργεια του αμπελιού στη Γαλλία και την περίοδο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας το αμπέλι έφτασε στη Βρετανία. Το 13ο αιώνα μ.Χ. οι Άραβες προώθησαν την καλλιέργεια του αμπελιού στην Ισπανία και την Πορτογαλία και μέχρι το 17ο αιώνα το αμπέλι ήταν γνωστό, πλέον, σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Μέχρι εκείνη την περίοδο πάνω από 90 ποικιλίες σταφυλιών ήταν ήδη γνωστές. Στο σύγχρονο κόσμο το σταφύλι καλλιεργήθηκε αρχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις αρχές του 17ου αιώνα, από ισπανική αποστολή στο Νέο Μεξικό.

 

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΑΦΥΛΙ

Στον ελληνικό χώρο παράγονται διάφορα είδη σταφυλιών, των οποίων η ονομασία καθορίζεται από το χρώμα, το σχήμα, το χρόνο ωρίμανσης και τον τόπο αρχικής παραγωγής. Υπάρχουν πάμπολλες ποικιλίες αμπελιών που βασικά διακρίνονται σε ποικιλίες που είναι κατάλληλες για παραγωγή κρασιού, σε αυτές που προορίζονται για παραγωγή σταφυλιών για επιτραπέζια χρήση, αυτές που είναι κατάλληλες για παραγωγή σταφίδας και τέλος, ποικιλίες που προορίζονται για παραγωγή χυμών, κοκτέιλ και κονσερβών.


ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΙΝΑΙ:
  • Για λευκό κρασί: Ασύρτικο, Μοσχάτο Σάμου, Ρομπόλα, Σαββατιανό, Ντομπίνα, Κακοτρύγης, Μαλαγουζιά, Μονεμβασιά.
  • Για κόκκινο κρασί: Ροδίτης, Φιλέρι, μαύρο Νεμέας, Καμπερνέ, μαύρο Νάουσας, Λιάτικο, Μαυρορωμαίκο, Μαυροδάφνη, Μανδηλαριά, Βερτζαμί, κόκκινο Λήμνου, Κοτσιφάλι.
  • Για επιτραπέζια σταφύλια: Αβγουλάτο, Ροζακί, Μοσχάτο Αμβούργου, Αετονύχι, επιτραπέζια σταφίδα, Καρντινάλ, Φράουλα.
  • Για σταφίδες: Σουλτανίνα, Κορινθιακή Σταφίδα.

    ΤΡΥΓΟΣ
    Ο τρύγος είναι η τελευταία φάση της δραστηριότητας της αμπελοκομίας και αφορά το μάζεμα των σταφυλιών. Ο καθορισμός του χρόνου του τρυγητού έχει μεγάλη σημασία για την ποιότητα των σταφυλιών. Σε γενικές γραμμές ο τρύγος γίνεται τους μήνες Αύγουστο-Σεπτέμβριο. Τα σταφύλια που είναι έτοιμα για μάζεμα πρέπει να είναι ώριμα και ο βαθμός ωριμότητας βρίσκεται είτε εμπειρικά με το μάτι, ή με δοκιμή στη γεύση, είτε με χημικές μεθόδους, όπως είναι η πυκνομέτρηση (γραδάρισμα), όταν έχουμε να κάνουμε με σταφύλια που προορίζονται για παραγωγή κρασιού.

    Παραδοσιακά τα τρυγημένα σταφύλια συγκεντρώνονται σε ειδικά κοφίνια (τρυγοκόφινα) ή σε μεγάλα πλαστικά δοχεία. Για την κοπή των τσαμπιών χρησιμοποιούνται ειδικοί σουγιάδες, ψαλίδια ή λεπίδες. Στην ελληνική ύπαιθρο ο τρύγος, μαζί με το πάτημα των σταφυλιών που τον ακολουθούσε, ήταν μια από τις σημαντικότερες αγροτικές εργασίες και γινόταν αφορμή για γιορτή, συνοδευόμενος από τα ανάλογα έθιμα.

     


    ΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΤΟΥ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ
    Τα σταφύλια μπορούν να καταναλωθούν ως έχουν ή να χρησιμοποιηθούν είτε για γλυκίσματα (γλυκό του κουταλιού) είτε για την παρασκευή σταφίδων, μούστου, ξυδιού, κρασιού, άλλων οινοπνευματωδών ποτών όπως το τσίπουρο και τελικά οινοπνεύματος (αιθανόλης).

    ΜΟΥΣΤΟΣ
    Ο μούστος είναι το προϊόν σύνθλιψης των καρπών του κλήματος, ο χυμός που παράγεται από τις ρώγες των σταφυλιών. Παίρνει το χρώμα του από τις χρωστικές ουσίες της φλούδας των σταφυλιών, οπότε μπορεί να είναι λευκωπός έως ερυθρός, με μεγάλη περιεκτικότητα σε σάκχαρα. Χρησιμοποιείται για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων, όπως το κρασί (μετά από αλκοολική ζύμωση), καθώς και σε παραδοσιακά προϊόντα όπως το πετιμέζι, η μουσταλευριά και το μουστοκούλουρο.


    ΚΡΑΣΙ
    Το κρασί είναι ένα αλκοολούχο ποτό προϊόν της ζύμωσης των σταφυλιών ή του χυμού τους (μούστος). Το κρασί είναι ένα δημοφιλές ποτό που συνοδεύει και ενισχύει ένα ευρύ φάσμα ευρωπαϊκών και μεσογειακών γεύσεων, από τις πιο απλές και παραδοσιακές ως τις πιο σύνθετες και αφετέρου αποτελεί σημαντικό γεωργικό προϊόν που αντικατοπτρίζει την ποικιλία του εδάφους και το κλίμα ενός τόπου. 

      
    Το κρασί χρησιμοποιείται επίσης σε θρησκευτικές τελετές σε πολλούς πολιτισμούς ενώ το εμπόριο κρασιού είναι ιστορικής σπουδαιότητας για πολλές περιοχές.


    ΣΤΑΦΙΔΑ
    Η σταφίδα είναι το αποξηραμένο σταφύλι. Τρώγεται σκέτη ως γλυκό και προστίθεται συνήθως σε κέικ. Παράγεται από ορισμένες ποικιλίες σταφυλιού όπως η σουλτανίνα ή η κορινθιακή ποικιλία. Η κύρια διεργασία παραγωγής έχει να κάνει με την ξήρανση των σταφυλιών στον ήλιο για μερικές ημέρες, ενώ ύστερα μπορεί να χρησιμοποιηθούν ορισμένα πρόσθετα προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα και να επεκταθεί ο χρόνος αποθήκευσης.

    ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΑΝΟΥΛΕΣ...
    Σας προτείνουμε ένα απολαυστικό κέικ με σταφύλι, για να το φτιάξετε στα παιδιά σας, όταν θα θέλουν να φάνε κάτι νόστιμο τα απογεύματα που θα διαβάζουν τα πρώτα τους μαθήματα... Είναι πολύ ωραίο κι επιτυχημένο και είναι βέβαιο πως θα ξετρελαθούν!!!


    ΥΛΙΚΑ
    • 113 γρ. βούτυρο ανάλατο (σε θερμοκρασία δωματίου)
    • 100 γρ . ζάχαρη
    • 100 ml πετιμέζι
    • 2 αυγά
    • 380 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
    • 1 κ.γ. μείγμα για γλυκά (μοσχοκάρυδο, γαρύφαλο)
    • 1 κ.γ. κανέλα
    • 2 κ.γ. baking powder
    • λίγο αλάτι
    • 80 γρ. σταφίδες (σουλτανίνα)
    • 250 γρ. σταφύλι σουλτανίνα (αφού κόψετε τις ρώγες στα δύο)

      ΕΚΤΕΛΕΣΗ

      1. Χτυπάτε καλά το βούτυρο μαζί με τη ζάχαρη και προσθέτετε ένα-ένα τα αυγά και μετά το πετιμέζι. 
      2. Σε μια λεκάνη αναμιγνύετε το αλεύρι μαζί με το baking powder, το αλάτι και τα μπαχαρικά. Αφαιρείτε δύο κουταλιές για να πασπαλίσετε το ήδη πλυμένο και κομμένο σταφύλι και το υπόλοιπο αλεύρι το προσθέτετε κουταλιά-κουταλιά στο μείγμα με το βούτυρο (αφού χαμηλώσετε την ταχύτητα του μίξερ).
      3. Σταματάτε το μίξερ και αφού ρίξετε τις σταφίδες και το σταφύλι, ανακατεύετε με μια σπάτουλα.
      4. Ψήνετε σε βουτυρωμένη και αλευρωμένη φόρμα, σε προθερμασμένο φούρνο στους 180oC, για 45-50 λεπτά.

        1 σχόλιο:

        1. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΣΤΑΦΥΛΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ. ΜΕΓΑΛΟΣ
          ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ.ΤΟΣΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΙΤΑ
          ΝΑ ΜΕΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ.

          ΑπάντησηΔιαγραφή

        Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!