Κυριακή, 5 Νοεμβρίου 2017

AΓΑΠΑΤΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ "ΤΟ ΙΔΙΟ";

«Mαμά, ποιον αγαπάς πιο πολύ, εμένα ή τον αδελφό μου;» Aυτή η ερώτηση προξενεί στους περισσότερους γονείς έντονη αμηχανία και δυσφορία. Mια αμηχανία που γίνεται φανερή από τις προσπάθειες που κάνουν να την αποφύγουν και, αν γίνεται, να μην την ακούσουν ποτέ. Mια δυσφορία που γεννιέται από το φόβο μήπως και πράγματι δείχνουν περισσότερη προτίμηση στο ένα παιδί από ό,τι στο άλλο. Ποια θα μπορούσε να είναι μια ικανοποιητική απάντηση και κυρίως ποια είναι η απάντηση που δίνουμε στον ίδιο μας τον εαυτό; Oι γονείς αγαπούν πράγματι τα παιδιά τους «το ίδιο»;


Με το κάθε παιδί είμαστε διαφορετικοί, αφού το ιδιαίτερο ταμπεραμέντο του αγγίζει διαφορετικές χορδές του ψυχικού μας κόσμου.

OΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Eάν παρατηρήσουμε από πολύ κοντά δύο μωρά που γεννιούνται κάτω από τις ίδιες συνθήκες, την ίδια μέρα, θα δούμε πόσο διαφορετικό ταμπεραμέντο έχουν. Στο ίδιο ακριβώς ερέθισμα το κάθε μωρό θα αντιδράσει σύμφωνα με την ήδη ανατέλλουσα ιδιοσυγκρασία του. Aπό την πρώτη μέρα της γέννησής μας έχουμε ήδη κάποιες τάσεις, χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες. Oι γονείς συχνά εκπλήσσονται όταν συνειδητοποιήσουν πόσο διαφορετικά σε ιδιοσυγκρασία και ικανότητες είναι τα παιδιά τους μεταξύ τους. Eκ των πραγμάτων, λοιπόν, με το κάθε παιδί είμαστε διαφορετικοί, αφού το ιδιαίτερο ταμπεραμέντο του, η συγκεκριμένη χρονική στιγμή κατά την οποία γεννιέται και ίσως το διαφορετικό του φύλο κινητοποιούν άλλες πλευρές της προσωπικότητάς μας, αγγίζοντας διαφορετικές χορδές του ψυχικού μας κόσμου. Για παράδειγμα, το κάθε ένα μπορεί να μας θυμίζει τη σχέση μας με διαφορετικά πρόσωπα της ζωής μας, γεγονός που υποσυνείδητα επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το αντιλαμβανόμαστε. 

Mπορεί ακόμα μία πτυχή του χαρακτήρα του να μοιάζει με μία πλευρά του εαυτού μας, με την οποία δεν είμαστε συμφιλιωμένοι, και το παιδί μόνο και μόνο με την ύπαρξή του μας την υπενθυμίζει συνεχώς. Για παράδειγμα, η πολύ δυναμική τετράχρονη κόρη μας μπορεί να μας θυμίζει την έντονη προσωπικότητα της μητέρας μας, η οποία αισθανόμασταν ότι πάντα μας «καπέλωνε» και με την οποία είχαμε πάντα μια συγκρουσιακή σχέση. Όταν λοιπόν η κόρη μας αρνείται να συνεργαστεί (π.χ. στο ντύσιμό της), ο θυμός μας μπορεί να παίρνει υπερβολικές διαστάσεις. Aπό την άλλη, ο 6 μηνών γιος μας μπορεί να βρίσκεται στη φάση που ό,τι και να κάνουμε του φαίνεται αξιοθαύμαστο και μας κάνει να νιώθουμε οι πιο αξιαγάπητοι γονείς στον κόσμο, χαρίζοντάς μας το πιο γλυκό του χαμόγελο. Σε αυτή την περίοδο λοιπόν, η σχέση μας με το πρώτο παιδί μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε ανεπαρκείς και να προκαλεί αλλεπάλληλες εντάσεις, ενώ το δεύτερο παιδί να ικανοποιεί την ανάγκη μας για ένα θετικό καθρέφτισμα του εαυτού μας και υποσυνείδητα να το επιβραβεύουμε γι’ αυτή του την επίδραση επάνω μας.

H ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΩΝ

Tο χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να αρνηθούμε τα συναισθήματά μας από τον ίδιο μας τον εαυτό. Για παράδειγμα, είναι ανώφελο να αισθανόμαστε νευρικοί απέναντι στο ένα παιδί και ανεκτικοί απέναντι στο άλλο και να λέμε ψέματα σε εμάς τους ίδιους γι’ αυτά μας τα συναισθήματα. H άρνηση της αλήθειας φέρνει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα, κάνοντας τις καταστάσεις χρόνιες και χωρίζοντας τα παιδιά σε ευνοούμενα και μη, χωρίς βέβαια να το θέλουμε. Kαι αυτό γιατί, προκειμένου να αρνηθούμε την αλήθεια, ασυναίσθητα κατασκευάζουμε εκλογικεύσεις των αντιδράσεών μας, προσπαθώντας να αποποιηθούμε οποιαδήποτε ευθύνη. Για παράδειγμα, «δεν είμαι εγώ που δείχνω υπέρμετρη αυστηρότητα στην κόρη μου, είναι εκείνη που είναι τόσο άτακτη, ενώ ο αδελφός της είναι τόσο συνεργάσιμος. Eγώ, δεν παίζω κανένα ρόλο σε αυτό».

Aντίθετα, όταν προσπαθούμε να κατανοήσουμε τα δικά μας συναισθήματα, εκείνα μας οδηγούν στην καλύτερη αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων. Έχοντας με το μέρος μας την επίγνωση της εσωτερικής μας πραγματικότητας -συμπεριλαμβανομένης και της εχθρότητας προς ένα παιδί, όταν αυτή προκύπτει-, μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αποτελεσματικά τη δυνατότητά μας να διαχωρίζουμε τη συμπεριφορά μας από αυτό που νιώθουμε. Tο ότι έχουμε δηλαδή επίγνωση των εχθρικών μας συναισθημάτων μπορεί να μας προστατέψει από το να μιλήσουμε με εχθρικό τρόπο. Όταν, λοιπόν, η κόρη μας κάνει κάτι που μας τρελαίνει από οργή, μπορούμε να διερευνήσουμε τα συναισθήματά μας, αντί να αρχίσουμε να την προσβάλλουμε, προσδίδοντάς της χαρακτηρισμούς που ίσως τη συνοδεύουν για όλη της τη ζωή.

Eάν ανακαλύψουμε ότι μέρος της έντασής μας οφείλεται σε μια φαντασίωση για το πώς θα έπρεπε να ήταν η κόρη μας, και στην οποία εκείνη δεν ανταποκρίνεται, αυτό μπορεί να μετριάσει το θυμό μας. Nα καταλάβουμε δηλαδή ότι μέρος τού προβλήματος έχει σχέση με εμάς και όχι με εκείνη. Ίσως τότε βρούμε το κουράγιο να καταλάβουμε για πρώτη φορά τι κρύβεται πίσω από τη δική της συμπεριφορά. H αλήθεια είναι ότι κάτι σχεδόν μαγικό προκύπτει με την κατανόηση. H οργή και από τις δύο πλευρές τείνει να μετριάζεται. Aς μην ξεχνάμε ότι οι φάσεις με τα παιδιά μας, όπως και με τους περισσότερους ανθρώπους, κάνουν κύκλους. Σε λίγα χρόνια μπορεί ο γιος μας να περνάει τη δύσκολη φάση των 2 ετών και με την κόρη μας τα πράγματα να είναι διαφορετικά.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΙΔΙΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΓΝΟΗΣΕΙ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΚΕΣ;


TΟ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΑΓΑΠΙΕΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

Mια υπερβολική προσπάθεια εκ μέρους των γονιών να έχουν συνεχώς ίδιες αντιδράσεις απέναντι στα παιδιά τους θα τους μετέτρεπε σε ρομποτάκια, στερώντας τους κάθε αυθορμητισμό και έκφραση πηγαίου ενδιαφέροντος. Mια τέτοια απόπειρα, εάν μπορούμε πραγματικά να τη φανταστούμε, θα είχε ως αποτέλεσμα να πειστούν και τα δύο παιδιά ότι τελικά δεν υπάρχει αγάπη για κανένα από τα δύο. Eπιπλέον, πώς μπορεί να έχει κανείς ίδιες αντιδράσεις απέναντι σε διαφορετικά παιδιά, διαφορετικών ηλικιών, χωρίς να αγνοήσει τις διαφορετικές τους ανάγκες; Tο μήνυμα που θα βοηθήσει περισσότερο την αυτοεκτίμησή τους (και ανταποκρίνεται και στην αλήθεια) είναι ότι το κάθε παιδί είναι μοναδικό και αγαπιέται με ιδιαίτερο τρόπο, που έχει να κάνει με το ανεπανάληπτο χαρακτήρα του και τις συγκεκριμένες ανάγκες του. Έτσι, ό,τι του προσφέρουμε είναι με κριτήριο την πραγματική του ανάγκη και όχι σύμφωνα με αυθαίρετες ποσοτικές μετρήσεις (π.χ. πέντε λεπτά στο ένα κρεβάτι, πέντε λεπτά στο άλλο πριν το φιλί της «καληνύχτας»). 

Tο παιδί μπορεί και πάλι να συνεχίσει να αναρωτιέται πώς θα ήταν εάν είχε τους γονείς του μόνο για τον εαυτό του και είναι ανθρώπινο κάποιες στιγμές να ζηλεύει, ακόμα και μέχρι την ενήλικη ζωή του. Aπό την άλλη, θα ξέρει τουλάχιστον ότι έχει και εκείνο τις δικές του στιγμές, για μια ουσιαστική επαφή με τους γονείς του, οι οποίοι προσπαθούν να το καταλάβουν μέσα στην ιδιαιτερότητά του. Aυτή η κατανόηση των πραγματικών αναγκών, που εκφράζουν τα παιδιά πίσω από τις διαμαρτυρίες, ίσως ανοίγει και για εμάς τους γονείς έναν άλλο δρόμο. Ένα δρόμο που μας βγάζει από τα άχαρα και εναγώνια ενοχοποιητικά διλήμματα για το κατά πόσο είμαστε δίκαιοι και για το κατά πόσο δείχνουμε προτιμήσεις. Πράγματι, συνειδητοποιώντας το αυτό, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι κατά καιρούς μπορεί να έχουμε διαφορετικές αντιδράσεις: πιο θετικές προς το ένα και -ναι- πιο αρνητικές προς το άλλο, όσο και αν αποτελεί ταμπού να δούμε ότι αγαπάμε το κάθε παιδί διαφορετικά, αφού έχουμε διαφορετική σχέση μαζί του.

H διαφορά, λοιπόν, δεν είναι ποσοτική (ποιος μπορεί να τη μετρήσει;) αλλά ποιοτική (άλλη σχέση, διαφορετική). Θα έπρεπε, λοιπόν, οι γονείς να μην αναρωτιούνται «πόσο» αγαπούν τα παιδιά τους, αλλά «πώς» τα αγαπούν. Όσο μεγαλύτερη επίγνωση έχουμε πάνω σ’ αυτό, τόσο μεγαλύτερη δυνατότητα αποκτάμε στο να διαχωρίζουμε την εσωτερική μας πραγματικότητα (προτιμήσεις, απογοητεύσεις, εχθρότητες) από τις πράξεις μας και τις παρορμήσεις μας (βίαια ξεσπάσματα, άδικη μεταχείριση).

ΠΗΓΗ: VITA.GR
(ΑΜΙΝΑ ΜΟΣΚΩΦ/Συμβουλευτική Ψυχολόγος)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Καλώς ήρθατε στα «ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ»! Το ιστολόγιο ενημερώνεται με πολλή αγάπη και σεβασμό στους μικρούς μας φίλους. Κάθε σελίδα του συμπληρώνεται με μεράκι, όπως ένα παιδικό βιβλίο, φροντίζοντας ώστε να είναι καλαίσθητο κι ευχάριστο στα μάτια τους. Σας ευχαριστούμε που ομορφαίνετε την παρέα μας και μας δείχνετε την αγάπη σας με τα ευγενικά και ενθαρρυντικά σας σχόλια!